We willen het allemaal goed doen, maar kunnen we het ook té goed doen? Twee nieuwe onderzoeken laten zien dat ‘braaf gedrag’ – dus bijvoorbeeld plichtsgetrouw, netjes en georganiseerd zijn – niet alleen voordelen heeft, maar ook een keerzijde kan hebben.
Braaf en betrouwbaar
Goeddoeners of brave mensen zijn vaak punctueel, gestructureerd en doen wat er van ze gevraagd wordt. In de psychologie valt dit onder de persoonlijkheidstrek wat ze in het Engels conscientiousness noemen, één van de vijf zogenoemde Big Five-kenmerken. In de praktijk zijn dit vaak de mensen op wie je kunt rekenen. Ze komen op tijd, houden zich aan afspraken en hebben hun zaken op orde.
Neem bijvoorbeeld Emma: ze is altijd stipt op tijd, heeft een opgeruimd huis en doet het leven eigenlijk precies volgens de regels. Handig, zeggen mensen vaak. Maar soms ook wat voorspelbaar of weinig flexibel.
Minder chaos, maar ook minder lol
Een studie van de Universiteit van Galway keek naar de relatie tussen persoonlijkheid en emoties. Daaruit blijkt dat mensen die erg braaf en gestructureerd zijn, minder sterke gevoelens van plezier ervaren bij bepaalde situaties.
Zo reageerden zij minder enthousiast op een grappige filmscène uit de film When Harry Met Sally dan extraverte deelnemers. Volgens de onderzoekers hangt dat samen met hun behoefte aan orde en controle, waardoor spontane prikkels minder hard binnenkomen.
Opvallend genoeg ervaren deze mensen ook minder vaak negatieve emoties, zoals somberheid. Mogelijk doordat hun leven minder chaotisch is en ze situaties beter structureren.
Flow state bereiken
Een tweede studie van KU Leuven laat juist een andere kant zien. Daarin staat het zogeheten ‘flowgevoel’ centraal: volledig opgaan in een taak, zonder de tijd uit het oog te verliezen.
Juist de brave types scoren hierop hoog, zien de onderzoekers. Hun vermogen om zich te concentreren, vol te houden en structuur aan te brengen helpt hen om helemaal in een taak op te gaan.
Volgens onderzoekers zijn dat precies de eigenschappen die nodig zijn om zo’n flow state te bereiken: focus, controle en doorzettingsvermogen.
Niet alleen voordeel of nadeel bij braaf zijn
De conclusie van beide studies is dus dubbel. Braaf zijn kan betekenen dat je minder heftige emoties ervaart, zowel positief als negatief. Maar het helpt ook om gefocust te blijven en minder snel verveeld te raken.
In beide onderzoeken benadrukken de wetenschappers een belangrijk punt: persoonlijkheid ligt niet per se vast ligt én kan veranderen. Wie braaf en gestructureerd is, kan door ervaringen leren om daar voordelen uit te halen in plaats van beperkingen te voelen.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- De Financiële fout van Werner (43): ‘Mijn schoonouders boekten op mijn creditcard een businessclass vlucht’
- Experts waarschuwen: deze kleine dagelijkse signalen kunnen jaren vóór alzheimer zichtbaar zijn
- Rapper Sef doet oproep na schrappen als ambassadeur voor de vrijheid: ‘Na 4 mei allesbehalve stil’
- Alina (33) in Ex-treem gênant: ‘Hij bleek een tweede telefoon te hebben’
- AFP: Nederlands stel dood door vermoedelijk hantavirus op cruise
