Tienduizenden oud-studenten met een studieschuld zijn voor DUO onbereikbaar omdat ze in het buitenland wonen. Daardoor kon de overheid vorig jaar zo’n 170 miljoen euro niet innen. Het kabinet wil daarom de regels aanscherpen.
Volgens een conceptwetsvoorstel van het ministerie van Onderwijs ging het in 2025 om ongeveer 21.000 oud-studenten zonder bekend woonadres. Dat is ongeveer één op de vijftig mensen met een studieschuld.
Metro sprak eerder met Boudewijn Welkzijn, die een tool ontwikkelde waarmee (oud-)studenten makkelijk inzicht krijgen in hun studieschuld.
Studieschuld vervalt na vijf jaar
Wie in Nederland stopt met aflossen, kan uiteindelijk een deurwaarder verwachten. Maar bij mensen die langdurig in het buitenland verblijven en niet bereikbaar zijn voor DUO, ligt dat ingewikkelder.
Op dit moment verjaart een studieschuld namelijk na vijf jaar als DUO geen contact kan krijgen met de oud-student. Daardoor loopt de staat steeds meer geld mis. In 2018 ging het nog om ruim 76 miljoen euro aan openstaande schulden, inmiddels is dat bedrag opgelopen tot 170 miljoen euro.
Het kabinet verwacht dat het probleem verder groeit, mede doordat steeds meer mensen na hun studie tijdelijk naar het buitenland vertrekken.
Nieuwe plicht: bereikbaar blijven voor DUO
Om dat tegen te gaan wil het kabinet een wettelijke bereikbaarheidsplicht invoeren. Studenten en oud-studenten moeten dan hun actuele contactgegevens doorgeven aan DUO. Dat kan een woonadres zijn, maar bijvoorbeeld ook een e-mailadres, telefoonnummer of contactpersoon.
Voor mensen die veel reizen of geen vast adres hebben, moet het mogelijk worden om een vriend of familielid als contactpersoon op te geven.
Daarnaast wil het kabinet de verjaringstermijn verlengen van vijf naar tien jaar voor mensen die niet bereikbaar zijn voor DUO. Dat voorstel staat in de nieuwe Variawet studiefinanciering.
DUO moet ook over de grens kunnen zoeken
Een andere wijziging: DUO moet makkelijker gegevens kunnen uitwisselen met andere landen om oud-studenten op te sporen. Nu mag dat nog beperkt.
In de toekomst zou DUO bijvoorbeeld contactgegevens kunnen opvragen bij autoriteiten in landen als België of Duitsland als iemand daar woont. Andersom kunnen buitenlandse instanties ook gegevens opvragen bij Nederland voor het innen van studieschulden.
Paspoort afpakken te zwaar middel bij studieschuld
Op dit moment kan DUO in sommige gevallen een paspoortsignalering inzetten. Daarbij kan een paspoort of ID-kaart worden geweigerd of ongeldig verklaard bij hoge schulden en langdurige wanbetaling.
Volgens het kabinet is dat middel vaak te zwaar en juridisch kwetsbaar. Daarom wordt nu vooral ingezet op betere bereikbaarheid en internationale samenwerking.
Het wetsvoorstel ligt nog niet bij de Tweede Kamer, maar staat al online voor consultatie. Mensen en organisaties kunnen daar nog opmerkingen en kritiek op geven.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Miljoenen Nederlanders krijgen minder pensioen door oorlog en gedaalde rente
- De Spaarrekening van Ricardo (42): ‘Mijn 50K spaargeld staat verdeeld over meerdere buitenlandse banken’
- Nathalie (38) in Burenruzies: ‘De buren trekken met hun lekkende vuilniszakken een spoor door het hele gebouw’
- Joy (40) heeft spijt van het moederschap: ‘Ik zou het niet opnieuw kiezen’
- Econoom Martin Visser (55) waarschuwt: ‘Er ontstaat stagflatie in Nederland’
