Zijn sommige landen gemiddeld meer narcistisch dan andere? Volgens een reeks internationale psychologische onderzoeken zijn er wel degelijk verschillen tussen landen als het gaat om zogeheten ‘donkere’ persoonlijkheidstrekken.
Welke landen scoren het hoogst en hoe staat Nederland ervoor? Onderzoekers brachten de gemiddelde scores op onder andere narcisme en manipulatief gedrag in tientallen landen in kaart.
De ‘dark triad’
Psychologen richtten zich bij dit onderzoek op de zogenoemde dark triad, drie persoonlijkheidskenmerken die veel worden onderzocht: narcisme, machiavellisme en psychopathie.
Narcisme draait om een sterk gevoel van eigen belangrijkheid en behoefte aan bewondering. Machiavellisme gaat over manipulatief gedrag om persoonlijke doelen te bereiken, terwijl psychopathie wordt gekenmerkt door weinig empathie, impulsiviteit en een gebrek aan schuldgevoel.
Wie zich hier totaal niet in herkent moet trouwens even wat beter in de spiegel kijken. Volgens de onderzoekers bezit iedereen deze eigenschappen in meer of mindere mate.
Hoe narcistisch is Nederland?
Een van de nieuwste onderzoeken die de wetenschappers onder de loep namen, keek naar ruim 45.000 deelnemers uit 53 landen. Daaruit blijkt dat Duitsland gemiddeld de hoogste narcismescores liet zien, gevolgd door Irak, China, Nepal en Zuid-Korea.
Helemaal onderaan de lijst staan Servië, Ierland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Denemarken. Nederland behoort in deze studie dus juist tot de landen met de laagste gemiddelde narcismescores.
Om tot deze ranglijst te komen vulden deelnemers wetenschappelijk gevalideerde vragenlijsten in waarmee narcistische persoonlijkheidstrekken worden gemeten. Vervolgens vergeleken de onderzoekers de gemiddelde scores per land.
Opvallend genoeg vonden de onderzoekers ook dat inwoners van welvarendere landen gemiddeld vaker narcistische eigenschappen rapporteren. Daarnaast bleken sommige meer collectivistische samenlevingen juist hogere scores te halen dan verwacht.
Dat staat haaks op oudere onderzoeken, waarin narcisme vooral werd gekoppeld aan individualistische landen, zoals de Verenigde Staten.
Meer dan alleen cultuur
De verzameling onderzoeken laat zien dat niet alleen cultuur een rol lijkt te spelen. Ook economische omstandigheden, gezondheid, corruptie en de manier waarop een land wordt bestuurd hangen samen met verschillen in persoonlijkheid.
Zo vonden onderzoekers aanwijzingen dat mensen die opgroeien in landen met hogere moordcijfers en een lagere levensverwachting later gemiddeld vaker narcistische en manipulerende eigenschappen ontwikkelen. Ook bleek uit ander onderzoek dat inwoners van landen waar corruptie en regelovertredingen vaker voorkomen, gemiddeld eerder geneigd zijn zich oneerlijk te gedragen.
Daarnaast wijzen recente analyses erop dat inwoners van volledig democratische landen gemiddeld vaker behulpzame en prosociale eigenschappen rapporteren, terwijl in autocratische landen gemiddeld vaker zogenoemde ‘malevolente’ trekken, oftewel manipulatief gedrag voor eigen gewin, voorkomen. Tegelijkertijd benadrukken de onderzoekers dat oorzaak en gevolg lastig uit elkaar zijn te houden.
Metro legde eerder uit hoe je het beste praat met een narcist.
Voorzichtig met conclusies
De onderzoekers waarschuwen nadrukkelijk dat de resultaten niet bedoeld zijn als ranglijst van ‘goede’ of ‘slechte’ landen. Het gaat om statistische gemiddelden, waarbij de verschillen tussen individuen binnen één land veel groter zijn dan de verschillen tussen landen onderling. Bovendien zijn veel onderzoeken gebaseerd op zelfrapportages, die gevoelig zijn voor culturele verschillen en persoonlijke interpretatie.
De conclusie is daarom niet dat inwoners van een bepaald land per definitie narcistisch of manipulatief zijn. Wel suggereren de onderzoeken dat maatschappelijke omstandigheden, zoals welvaart, veiligheid, cultuur en politieke systemen, samenhangen met hoe vaak bepaalde persoonlijkheidstrekken gemiddeld voorkomen.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Sharon (31) in Ex-treem gênant: ‘Hij deed alsof ik geluk had dat hij bij me bleef’
- De Financiële fout van Eric (50): ‘Ik betaalde de particuliere studie van mijn zoon, maar hij stopte halverwege het schooljaar’
- Nationaal Hitteplan vanaf maandag in hele land van kracht
- The Times: FIFA-voorzitter Infantino wilde loon vertienvoudigen
- Job (53) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Ik geniet nu veel meer van simpelere dingen die minder kosten’

















