Gek eigenlijk, dat je mensen niet héél vaak ‘ik ga op vakantie naar Jersey’ hoort zeggen. Dat zou misschien passen bij de gelijknamige stad aan de Amerikaanse oostkust, maar het eiland Jersey tussen Engeland en Frankrijk? Metro proefde de sfeer op uitnodiging van Visit Jersey en vond de vakantielocatie heerlijk smaken.
Wat ons betreft is Jersey een prima tip voor wie tijdens de komende twee zomermaanden nog op zoek is naar een welkome ‘last minute‘. Je hebt geen last van de toestanden verderop in de wereld, hoeft je geen zorgen te maken om bosbranden zoals in Zuid-Europa en misschien wel het belangrijkst: het is maar ruim een uur vliegen voordat je even in een andere wereld in Het Kanaal bent. Vanaf Schiphol gebeurt dat sinds kort zelfs elke dag (zie kader).
Houd Jersey maar in je achterhoofd voor je volgende vakantie
Misschien dat mensen bij een vakantie sneller landen als Frankrijk, Spanje en Italië op hun radar hebben. Maar Metro zou zeggen: houd Jersey vanaf nu ook in je achterhoofd. Het is compact (nog iets kleiner dan Texel), heeft maar ruim 100.000 inwoners en aan toeristen toch van alles te bieden. Of het nou om varen, wandelen, fietsen, bijkomen op een camping, genieten van hoofdstad, bakken op het strand of eten wat de pot thuis niet schaft gaat (veel, heel veel restaurants): het is er allemaal.
En bij dat alles krijg je tijdens deze vakantie iets extra’s zomaar voor de greep. Jersey ligt vanaf Normandië gezien 22 kilometer van de Franse kust (wat bij helder weer goed te zien is). Zuid-Engeland ligt precies aan de andere kant en dan weet je het wel: dit eiland is door de eeuwen heen in oorlogstijden een zeer strategische plek geweest. Verdiep je er enigszins in en je merkt na het landen op het kleine Jersey Airport dat deze plek oorlogsgeschiedenis ademt.
Enorm getijdeverschil: prachtig maar oppassen geblazen
Metro verbleef niet in hoofdstad St. Helier – een middelgrote stad – maar een aantal kilometers verderop aan de zuidoostkant van het eiland. In het relaxte ‘vlekje’ St. Martin welteverstaan, met de prachtige haven Gorey Harbour en het al helemaal adembenemende kasteel Mont Orgueil (waarover verderop meer). Je ziet St. Martin en het slot dat over deze plaats lijkt te waken hierboven via dronebeelden. Hieronder zie je op de foto ook ons verblijf, The Moorings Hotel & Restaurant, in het midden in blauw. In de hoofdstad is in de avond veel meer ‘leven’ te vinden, maar een uiterst relaxte plek is St. Martin wel. En anders is het hotelechtpaar Matthew and Iselin Jones altijd wel in voor een praatje, wat een leuk stel is dat. Hij komt van Jersey, zij is een Noorse die via Zwitserland en door de liefde – en haar hart voor de horeca – op het eiland belandde. Als je aan het Metro vraagt, dan slaapt dit echtpaar nooit. Ze zijn er namelijk altijd.
Wadlopen, maar dan in Het Kanaal
Wat je op de foto misschien opvalt, is dat bootjes op het droge liggen. Dat klopt en heeft een nogal bijzondere reden. Jersey kent namelijk een van de grootste getijdenverschillen ter wereld, waardoor je op het hele eiland verrast kunt worden. Dat bedoelen we niet positief, want het is juist gevaarlijk. Wie naar het strand wil kan de tijden van eb en vloed checken op de website van de overheid. Ook zijn aan de kust bordjes met informatie te vinden. De snelle getijdeverandering is spectaculair, maar een waarschuwing is wel op z’n plaats. Je wilt namelijk echt niet door vloed overvallen worden. Een voordeel heeft het ook: je kunt hier net als bij ons wadlopen, maar dan in Het Kanaal.
Digitale reistoestemming naar Jersey is verplicht
Nu het woordje overheid is gevallen: Jersey is nogal een bijzonder geval. Soms heb je het gevoel dat je in Frankrijk bent, maar vooral in Engeland. Een slogan als vakantieplek klopt dan ook als een bus: ‘Het eiland dat Britse charme combineert met Franse flair’. Engels is dan wel de voertaal, maar er wordt ook Jèrriais, een Normandische taal gesproken. Veel (plaats)namen zijn dan weer Frans. Officieel maakt Jersey geen onderdeel uit van het Britse Koninkrijk, terwijl de Britten er wel verantwoordelijk zijn voor voor defensie en internationale betrekkingen. Er wordt ook betaald met de Britse pond, maar net zozeer met de Jersey Pond.
Waarschuwing nummer twee in dit artikel (dan houden we op): vraag wel een ETA – een digitale reistoestemming – aan om het eiland op te mogen. Dat is sinds enige tijd nu eenmaal verplicht. Het online toestemming krijgen lukt sowieso binnen 48 uur. Op Schiphol kun je om dezelfde reden, de Britten horen niet bij de EU, te maken krijgen met een wachtrij bij de paspoortcontrole.
Hoogtepunt van het eiland: tunnels uit de oorlog
Metro’s hoogtepunt tijdens een korte trip? Daar hoeven we niet lang over na te denken: de Jersey War Tunnels. Die zijn ondanks het trieste verleden helemaal geweldig. Stuur een scholier erheen en hij of zij zal de geschiedenisles zelfs leuk vinden. Metro reisde vooral per taxi over het eiland, waarbij alle chauffeurs – die zelden van Jersey zelf komen – lijken uitgekozen op vrolijkheid. Zo ook op de vroege zondagmorgen naar de oorlogstunnels, waar er bij de opening om 10.00 uur toch al heel wat bezoekers zijn. De 1 kilometer lange ondergrondse gangen werden tijdens de Tweede Wereldoorlog aangelegd door de Duitsers. Vijfduizend dwangarbeiders maakten tunnels die voor Duitsers als schuilplaatsen dienst moesten doen. Vanaf 1943 was het een ondergronds noodziekenhuis.
Onder de arbeiders waren ook twee Nederlanders, zien we in een filmpje. Hun namen krijgen we niet mee, maar één van hen is op Jersey gebleven toen hij een plaatselijke schone aan de haak had geslagen.
Kort na de oorlog werden de tunnels al opengesteld voor publiek en sinds 25 jaar is het een echte toeristische, interactieve attractie. Dat klinkt haast als een pretpark, maar dat is het natuurlijk niet. Wat het wel is: reuze-interessant. Voor omgerekend 25 euro koop je een kaartje en krijg je door de man of vrouw bij de entree te horen welk gezicht van de bezetting je tijdens je ondergrondse wandeling bent. Al lezende of via een koptelefoontje kom je steeds meer over ‘jezelf’ en de oorlog aan de weet. Super goed bedacht dit. Je krijgt het hele verhaal mee en voelt je ondertussen verwant aan je eigen hoofdpersoon. Metro vermaakte zich er liefst 1 uur en 50 minuten.
Onze held, Joe
De Metro-verslaggever kreeg een nogal heldhaftig type toebedeeld (uiteraard!). De 17-jarige Jerseybewoner Joe Mière had namelijk over zijn leeftijd gelogen om aan het verzet te kunnen meedoen. Hij werd wel een keer opgepakt en daarbij werden zijn tanden tijdens verhoren uit z’n mond geslagen. Door latere tentoonstellingen en Mières boek Never to be forgotten uit 2004, zorgde onze held ervoor dat de ervaringen van ‘de gewone eilandbewoners’ tijdens de bezetting 1940-1945 niet vergeten werden (en hopelijk worden). Joe Mière overleed in 2006 op 80-jarige leeftijd.
Heftig en interessant tegelijk dus. Even een voetbalwedstrijd kijken in één van de typisch Britse pubs in St. Helier en een onvervalste ‘lager’ drinken, was vervolgens een welkome afwisseling.
Kruipen naar een 6000 jaar oud ganggraf
Metro bezocht nog zo’n bijzondere en fascinerende plek, die op zich niets met de oorlog te maken heeft en toch ook weer wel. La Hougue Bie heet het en is een meer dan 6000 jaar oude ganggraf, gebruikt voor rituelen en ceremonies. Op Jersey vertelt gids Peter Roberts dat het daarmee ouder is dan de piramides in Egypte. Boven het ganggraf werd in de middeleeuwen een kapel gebouwd en de Duitsers maakten tijdens de Tweede Wereldoorlog op hetzelfde terrein een bunker.
Wie last van claustrofobie heeft (angst voor kleine ruimtes), moet die ganggraf maar niet in. Volwassenen moeten namelijk 8 meter gehurkt of op de knieën door de krappe gang. Wat er nu zo fascinerend is? De lente- en herfstequinox. Dat is een astronomisch verschijnsel op 21 maart, elk jaar precies aan het begin van de lente. Bij zonsopgang gaat een zonnestraal recht door de gang richting grafkamer en verlicht die dan exact in het midden. Ongelooflijk dat men dat 6000 jaar geleden zo heeft kunnen ‘fiksen’.
Het is een beetje balen als het net op 21 maart bewolkt is natuurlijk, dan moet je weer een jaar wachten. Metro vroeg aan Peter Roberts of hij weleens op 20 of 22 maart ‘stiekem gecheckt’ heeft en ja, dat heeft hij. De zon schijnt dan niet precies in het midden natuurlijk, dat antwoord was te verwachten. Ga je naar La Hougue Bie? Vraag of Peter Roberts er toevallig is. De man van Jersey is een mooie vent en geeft bij wijze van spreken al net zo lang rondleidingen als dat die grafkamer bestaat.
Touren in een mooie hobbelbus
Een derde tip om het eiland snel te leren kennen: The Lighthouse Way Tour per bus. Metro ging ook met de bus naar het opstappunt en dat is gelijk het moment om te vertellen hoe goed het openbaar vervoer op Jersey geregeld is. Een ritje met de bus kost altijd tussen de 1 euro en 1,50 euro, of je nou één halte reist of zeventien haltes. Betalen doe je door je pinpas tegen een paaltje te houden en klaar is Kees (cash betalen kan ook). Overal zijn haltes te vinden en lang wachten hoef je nooit.
Maar nu wachten we op een tourbus. ‘Wat komt daar nou aan rijden?’, is de eerste gedachte. Een knalrode bus, met deels gewone en deels plastic ramen. Het voertuig hobbelt het eiland over, terwijl je naar verhalen luistert via een koptelefoon. Maar al snel weet je: dit is juist de charme van deze tour (en de leuke chauffeur helpt daar wel aan mee). Je maakt de nodige stops bij plekken waar vuurtorens staan of stonden en als dat je niets interesseert, is er op elke plek een uitzicht over de zee om (het liefst) uren te blijven turen.
Riddertje spelen op de kantelen
Uiteraard bezochten we ook dat kasteel achter het hotel, Mont Orgueil (of Corey Castle zoals de lokalen het noemen). Acht eeuwen lang al werpt het slot z’n schaduw over de vissershaven en is het een pracht van een voorbeeld van een bewaard middeleeuws fort. Het stond ooit vol kanonnen en was zo hoog op het eiland hét verdedigingswerk dat Jersey moest beschermen tegen invallen van buiten.
Nu kun je gewoon een kaartje kopen en genieten van zo’n oeroud en enorm bouwwerk. Kinderen (en ook jij als volwassene als je dat wilt) kunnen zich verkleden als middeleeuwse helden en de kantelen bestormen. Metro liet dat laatste even na, de vele trappen betreden vonden we aan het einde van deze mooie Jerseytrip wel genoeg.
Enkele weetjes over Jersey
- Bevrijdingsdag op Jersey is een groot festijn en valt kort na die van Nederland, op 9 mei. Liberation Square in de hoofdstad, het centrale feestpunt op die dag, zie je hierboven.
- In winkels vind je tal van producten met karamel (van snoepjes, nog meer snoepjes, tot toetjes). De melk van de Jersey-koe blijkt naar verluidt geschikt bij het maken van karamel en dan vooral de variant met zeezout.
- Het klimaat op het eiland kunnen we omschrijven als mild.
- Jersey heeft veel ruige kustlijnen en indrukwekkende kliffen, maar voor liefhebbers zijn er mooie baaien te vinden en is er voldoende strand. In totaal is de kust 77 kilometer lang.
- Voor actievelingen als fietsers en wandelaars is er een uitgebreid netwerk van routes, zowel langs de kust als door het groene binnenland. Veel hoogteverschillen heeft het eiland niet.
- Voor wie gaat varen: als je geluk hebt, dan kom je dolfijnen en zeehonden tegen.
Hier vulde Metro de maag / tips om te eten
- The Salty Dog Café, een lokale favoriet sinds 1998 in een andere kustplaats, St. Aubin’s Village. Het is er druk en lawaaierig, maar de kipkroketjes en zeebaars doen je dat vergeten.
- Christopher’s in St. Helier, befaamd om ‘dry-aged steak’, waarbij gasten de vleeskoeling in het restaurant zien staan. Het is even zoeken (de ingang is net een deur van een woning), maar eenmaal gevonden ontmoet je twee zeer attente jonge dames en een huiskamersfeer.
- Quayside, vlakbij Liberation Square in de hoofdstad (tof uitzicht als je goed om zit). Het is net zo groot als de specialistische visgerechtenkaart uitgebreid is.
- The Moorings Hotel & Restaurant (ons verblijf in St. Martin). Prima, gezellig en hier is de water-loopt-ons-uit-de-mond-tip: de toetjeskaart en zoek daarbij op karamel.
Het liefst haal je alles uit je vakantie en kom je zo ontspannen mogelijk thuis. Hoe doe je dat het beste?
- Soms ga je voor het eerst op vakantie met een vriend(in) of misschien je partner en loopt het niet helemaal soepel. Wat moet je doen als het niet botert tussen jou en je reispartner?
- In Griekenland en Turkije wemelen de straten ervan: lieve zwerfkatjes die om aandacht en eten bedelen. Mag je zo’n zwerfkatje zomaar ‘redden’ en meenemen naar Nederland?
- Mocht je vliegen naar een andere tijdzone, ken je ‘m wel: de jetlag. Maar waarom krijg je een jetlag en hoe kom je er vanaf?
- Een weekje vakantie is vaak niet genoeg om helemaal los te komen van je werk en om te relaxen. Maar hoe lang moet je dan wel op vakantie om te ontspannen?
