Vader worden is niet alleen een emotionele en praktische verandering. Onderzoek laat zien dat het ook het brein en de biologie van mannen beïnvloedt. Wetenschappers spreken steeds vaker van een zogenoemd ‘vaderbrein’, waarbij hersenen zich aanpassen aan de zorg voor een kind.
Dat blijkt uit meerdere recente studies, geanalyseerd door The Washington Post.
Het brein past zich aan aan het ouderschap
Uit onderzoek blijkt dat het ouderschap bij vaders leidt tot veranderingen in hersenstructuren en hersenactiviteit. Vooral gebieden in de hersenschors die belangrijk zijn voor het begrijpen van gedachten, gevoelens en intenties van anderen, ondergaan een verandering.
Die netwerken worden ook wel het ‘mentalisatienetwerk’ genoemd, zo stelt de Amerikaanse krant. Ze spelen een grote rol bij empathie en sociaal gedrag.
Krimp van hersenweefsel is geen achteruitgang
In een studie met 40 nieuwe vaders werd vóór en na de geboorte van hun kind een hersenscan gemaakt. Daaruit bleek dat in bepaalde hersengebieden een afname van grijze stof te zien was.
Toch is dat geen teken van achteruitgang. Onderzoekers benadrukken juist dat het gaat om hersenplasticiteit: een vorm van ‘afstemming’ waarbij verbindingen efficiënter worden. Volgens wetenschappers helpt dat het brein juist om beter te reageren op de behoeften van een baby.
Opvallend is dat de mate van hersenverandering samenhangt met hoe betrokken een vader is bij de zorg. Vaders die meer tijd besteden aan bijvoorbeeld voeden, verschonen en contact met hun kind, laten sterkere veranderingen in hersenactiviteit zien. Daardoor lijkt het brein zich deels te vormen op basis van ervaring en gedrag, en niet alleen op basis van biologische factoren.
Beloningssysteem en emotie raken actiever
Andere onderzoeken laten zien dat bepaalde hersengebieden bij vaders sterker reageren op baby’s, vooral gebieden die te maken hebben met beloning en empathie. Wanneer vaders hun eigen kind zien, reageren deze hersengebieden nog sterker dan bij onbekende baby’s. Dit wijst erop dat het brein specifiek wordt afgestemd op de eigen baby.
Hormonen spelen ook een rol
Naast hersenveranderingen verandert ook de hormoonhuishouding bij aanstaande en nieuwe vaders. Zo daalt het testosterongehalte vaak als mannen vader worden. Daardoor kan sociaal en zorgend gedrag toenemen. Ook andere hormonen, die betrokken zijn bij binding en sociale interactie, veranderen mee. Volgens onderzoekers beginnen sommige van die veranderingen zelfs al tijdens de zwangerschap van de partner, dus nog vóór de geboorte van het kind.
De hersen- en hormoonveranderingen kunnen helpen bij hechting en zorg, maar ze kunnen ook kwetsbaarheden blootleggen. Ongeveer één op de tien vaders krijgt te maken met depressieve klachten na de geboorte van een kind. Toch worden die klachten vaak minder snel herkend dan bij moeders.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- De Financiële fout van Saar (35): ‘Ik verhuurde mijn huis gemeubileerd, maar mis nu de helft van mijn spullen’
- Brenda (45) in Geld maakt niet gelukkig: ‘Ik snap niet dat mijn vader niet gewoon van zijn oude dag geniet’
- Nicole (51) in Opgebiecht: ‘Ik vind het vriendje van mijn dochter helemaal niks’
- Heeft Ozempic echt invloed op mentale gezondheid? ‘Het was alsof alle joy was verdwenen’
- Consumentenbond onthult goedkoopste supermarkten van 2026: verrassende verschuiving aan de top
