Waarom lopen of rennen mensen in cirkels bijna altijd tegen de klok in? Of het nu gaat om een atletiekbaan, een parkroute of een groep wandelaars in een open ruimte: opvallend vaak kiezen mensen dezelfde richting zonder daar bewust over na te denken.
Nieuw onderzoek suggereert nu dat die voorkeur veel dieper zit dan gewoonte of cultuur. Mogelijk zijn we er zelfs biologisch op ingesteld.
Waarom lopen mensen bijna allemaal dezelfde kant op?
Tijdens de coronapandemie deden onderzoekers onder meer observaties naar hoe mensen zich door ruimtes bewegen en afstand houden. Daarbij viel iets onverwachts op: ongeacht de situatie bleken voetgangers vaak een voorkeur te hebben om bochten en bewegingen tegen de klok in te maken.
Over die coronatijd gesproken: wandelen is sindsdien populair gebleven (welke richting dan ook op…).
Wetenschappers in Spanje en Japan besloten het fenomeen verder te onderzoeken. Ze bekeken of de ’tegen-de-klok-in-richting’ misschien cultureel bepaald was, of juist voortkwam uit hoe mensen zich individueel gedragen. Daarbij werd gekeken naar verschillende situaties: van mensen in afgesloten ruimtes tot open schoolpleinen en kleine groepen die vrij konden bewegen zonder duidelijke richting of opdracht.
Ook zonder drukte blijft de voorkeur bestaan
En wat bleek? Zelfs wanneer mensen alleen rondliepen in een afgesloten ruimte, zonder andere voetgangers of obstakels, bleef de neiging bestaan om eerder tegen de klok in te bewegen dan met de klok mee. Ook factoren als groepsgrootte, richting van de ruimte of persoonlijke voorkeuren zoals links- of rechtshandigheid bleken de resultaten niet te verklaren.
Geen verschillen in cultuur en leeftijd
Om culturele invloeden uit te sluiten, vergeleken onderzoekers gegevens uit Spanje en Japan. In beide landen bleken dezelfde patronen zichtbaar, ondanks verschillen in hoe mensen elkaar op straat passeren of vermijden.
Ook jongere deelnemers, zoals schoolkinderen, vertoonden dezelfde neiging. Dat maakt het volgens de onderzoekers minder waarschijnlijk dat het om een aangeleerd sociaal gedrag gaat.
Mogelijk aangeboren voorkeur
De conclusie van de onderzoekers is voorzichtig, maar opvallend: de neiging om tegen de klok in te bewegen, lijkt niet vooral sociaal of cultureel bepaald, maar eerder een individuele, mogelijk aangeboren voorkeur. Met andere woorden: het idee dat iedereen ‘gewoon gewend is’ om zo te rennen of lopen, zou best eens niet het hele verhaal kunnen zijn.
Als de bevindingen kloppen, dan is de richting op de atletiekbaan misschien niet zomaar een afspraak of traditie, maar een uiting van iets dat veel dieper in menselijk gedrag verankerd zit. Een kleine dagelijkse gewoonte blijkt daarmee ineens een stuk minder vanzelfsprekend dan het lijkt.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- De Financiële fout van Florine (35): ‘Ik kocht samen met familie een appartement in Zuid-Frankrijk, nu hebben we ruzie over de zomerweken’
- Na haar scheiding kreeg Chantal (40) geen alimentatie: met minder dan 800 euro per maand voedt ze haar kinderen op
- Huizenprijzen blijven volgens het CBS oplopen: gemiddelde koopwoning kost nu 487.383 euro
- Harm (32) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Die all-inclusive vakantie leek luxe, maar ik vond er geen klap aan’
- Darmexpert en Harvard-arts Trisha Pasricha: waarom miljoenen mensen verkeerd poepen zonder het te beseffen
