De onrust op de energiemarkt zorgt voor groeiende zorgen onder Nederlanders. Meer dan de helft vreest dat de energierekening onbetaalbaar wordt door de aanhoudende spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten.
Dat blijkt uit onderzoek van prijsvergelijker Independer onder ruim 2000 Nederlanders.
Die angst komt niet uit de lucht vallen. Volgens de Autoriteit Consument & Markt (ACM) liggen de tarieven van vaste energiecontracten inmiddels 13 procent hoger dan vóór het uitbreken van het conflict in Iran. Ook klanten met een variabel contract moeten rekening houden met hogere tarieven vanaf 1 juli.
Veel huishoudens merken stijging nog niet direct
Toch voelt een groot deel van de Nederlanders de prijsstijgingen voorlopig nog niet in de portemonnee. Ongeveer 60 procent heeft momenteel een vast energiecontract. Voor hen worden de hogere tarieven pas merkbaar zodra het contract afloopt en vernieuwd moet worden.
Mocht de energierekening de komende tijd verder oplopen, dan zegt bijna 40 procent van de ondervraagden energie te willen besparen door korter te douchen of de thermostaat lager te zetten.
Onzekerheid over regels en kosten
Uit het onderzoek blijkt ook dat veel mensen moeite hebben om de energiemarkt nog te volgen. Veranderende regels en ingewikkelde termen zorgen voor onzekerheid. Zo weet slechts 17 procent van de Nederlanders welke gevolgen het afschaffen van de salderingsregeling per 1 januari 2027 heeft voor de eigen energierekening.
Met de huidige regeling kunnen huishoudens zelf opgewekte zonnestroom wegstrepen tegen stroom die zij later afnemen van het net. Het verdwijnen van die regeling kan financiële gevolgen hebben voor bezitters van zonnepanelen. Waar 1000 kWh gesaldeerde stroom nu nog ongeveer 260 euro waard is, levert diezelfde hoeveelheid stroom volgend jaar bij veel contracten nauwelijks nog iets op.
Vertrouwen in overheid staat onder druk
Veel Nederlanders wijzen naar de overheid als oorzaak van de verwarring. Meer dan de helft vindt dat de overheid onvoldoende helpt bij het maken van keuzes rond energie. Ook worden de regels volgens veel respondenten als onduidelijk ervaren.
Daar komt bij dat het beleid regelmatig verandert. Ongeveer de helft van de ondervraagden zegt daardoor het overzicht kwijt te zijn. Opvallend genoeg vertrouwen mensen voor uitleg vaker op vrienden en familie dan op informatie van de overheid.
Energienota vaak lastig te begrijpen
Voor veel huishoudens is de energierekening inmiddels een ingewikkeld document geworden. Begrippen als terugleververgoeding, terugleverkosten, salderen, energiebelasting en vastrecht maken het lastig om te zien waar het geld precies naartoe gaat.
Meer dan een kwart van de Nederlanders geeft aan de jaarlijkse energienota niet goed te begrijpen. Daarnaast weet bijna de helft niet precies hoeveel zij betalen voor stroom en gas, of welk deel van de rekening bestaat uit belastingen en heffingen.
Bellen voor korting populair
Om de kosten toch binnen de perken te houden, kiezen veel consumenten voor een opvallende aanpak. Zo zegt 44 procent zelf contact op te nemen met de energieleverancier wanneer het contract afloopt, in de hoop een korting te krijgen zonder daadwerkelijk over te stappen. Volgens de onderzoekers blijkt die strategie regelmatig succesvol.
Nederlanders willen vooral duidelijkheid
Als het gaat om toekomstig energiebeleid, vragen Nederlanders vooral om stabiliteit. Maar liefst 65 procent ziet liever duidelijke en voorspelbare regels op de lange termijn dan nieuwe subsidies.
De wens komt niet uit de lucht vallen. Het energiebeleid veranderde de afgelopen jaren regelmatig van koers. De discussie rond de salderingsregeling is daar een voorbeeld van: plannen om de regeling af te bouwen werden eerst teruggedraaid, waarna alsnog werd besloten om er per 1 januari 2027 volledig mee te stoppen.
Ook andere maatregelen zorgen voor vragen. Zo werd de warmtepomp jarenlang gepresenteerd als alternatief voor de cv-ketel op gas, terwijl nieuwe plannen voor een aangepast stroomtarief de financiële voordelen van elektrificatie deels kunnen verminderen.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Esther (33) in Ex-treem gênant: ‘Hij deelde privéfoto’s van mij met zijn vrienden’
- De Financiële fout van Gio (35): ‘Ik leende 3500 euro aan een vriend die een auto wilde kopen’
- Menno (43) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Een buffer zie ik niet als rijkdom, maar als rust’
- Dani (34) in Opgebiecht: ‘Ik nodig mijn vrienden niet meer uit vanwege hun kinderen’
- Zeker zes doden na botsing helikopters boven Rio de Janeiro
