Veel mensen denken dat romantische afwijzing veel harder aankomt dan het afwijzen door een potentiële vriend. Iemand verliezen waar je verliefd op bent, zou tenslotte emotioneler en intenser zijn dan een sociale afwijzing van een vriend. Maar nieuw onderzoek laat zien dat dat verschil in de praktijk een stuk kleiner is dan vaak wordt gedacht.
De studie, gepubliceerd in de European Journal of Social Psychology, concludeert dat mensen een afwijzing ongeveer even pijnlijk ervaren, ongeacht of die komt van een romantische of platonische connectie.
Afwijzing raakt vooral de basisbehoefte om erbij te horen
Volgens onderzoekers komt dat doordat afwijzing in de kern dezelfde psychologische pijn triggert. Mensen hebben een sterke behoefte om ergens bij te horen, gewaardeerd te worden en betekenisvol contact te hebben met anderen. Wanneer die behoefte wordt bedreigd, doet dat pijn – ongeacht de context.
Romantische relaties worden in de maatschappij vaak als ‘belangrijker’ gezien, waardoor veel mensen verwachten dat afwijzing daar extra hard zou aankomen. Maar dat blijkt dus niet automatisch zo te zijn.
Verwachting versus realiteit
In het eerste deel van het onderzoek werd aan 1.500 volwassenen gevraagd welke afwijzing zij het ergst vonden: romantisch of vriendschappelijk. De meerderheid dacht dat romantische afwijzing pijnlijker zou zijn.
Maar wanneer onderzoekers daadwerkelijk keken naar ervaringen in gecontroleerde studies, kwam een ander beeld naar voren.
Romantisch of vriendschappelijk: emotionele impact is gelijk
In vervolgexperimenten kregen ruim 900 jonge volwassenen via een gesimuleerde app positieve of negatieve reacties van andere profielen. Die reacties werden gepresenteerd als afkomstig van een mogelijke date of een mogelijke vriend.
De uitkomst was opvallend duidelijk: afwijzing verlaagde het gevoel van welzijn, acceptatie verhoogde dat gevoel juist. Maar of de afwijzing romantisch of vriendschappelijk werd ingekaderd, maakte nauwelijks verschil.
Ook factoren als zelfverwijt of het idee dat een romantische relatie ‘meer oplevert’ bleken geen duidelijke rol te spelen in hoe pijnlijk de afwijzing werd ervaren.
Afwijzing van een onbekende voelt net zo zwaar
In een derde studie werd zelfs een extra vergelijking gemaakt met een ‘neutrale’ situatie, waarbij deelnemers geen verwachting hadden van een relatie. Ook daar bleek: afwijzing door een onbekende deed ongeveer evenveel pijn als afwijzing in een romantische of vriendschappelijke context.
Mensen overschatten hoe hard afwijzing aankomt
Opvallend is dat deelnemers vooraf vaak dachten dat afwijzing veel heftiger zou zijn dan het uiteindelijk werd ervaren. Vooral de angst voor romantische afwijzing werd systematisch overschat.
Volgens de onderzoekers komt het erop neer dat de emotionele impact vooral wordt bepaald door het feit dát je wordt afgewezen, niet zozeer door wie dat doet.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Deze drank hydrateert beter dan water bij hitte (en het is geen thee)
- Pak de ventilator maar alvast, want de kans op een hete zomer is groot
- De Financiële fout van Jonathan (34): ‘Ik wilde mijn spaargeld niet aanraken en ging daarom lenen’
- Puck (50) bleef berooid achter na haar scheiding: ‘Snel scheiden is hartstikke slecht’
- Je gaat straks meer dan 1000 euro belasting aan het waterschap betalen: ‘Grofweg een verdubbeling’
