De brandstofprijzen in Nederland rijzen de pan uit en dat voelen veel werkenden direct in hun portemonnee. Vooral voor mensen die dagelijks moeten reizen voor hun werk, kan het flink aantikken. Dat roept nieuwe vragen op op de werkvloer: mag je als werknemer weigeren om op kantoor te komen werken? Kun je werknemers verplichten om júíst thuis te werken om kosten te besparen? En als dat niet kan, wie draait er dan eigenlijk voor op?
Voor veel beroepen is thuiswerken simpelweg geen optie. Denk aan zorgmedewerkers, docenten of chauffeurs. Juist daar wringt het, want de kosten lopen op, maar de mogelijkheden om die te vermijden zijn beperkt.
Metro schreef eerder over wat de Staat verdient aan de hoge brandstofprijzen.
Thuiswerken verplichten door hoge brandstofprijzen?
Volgens Sacha Luijkx, Head of Content bij Brightmine, ligt de regie in principe bij de werkgever. Die bepaalt waar iemand werkt: de standplaats.
Toch betekent dat niet dat werkgevers zomaar kunnen afdwingen dat iedereen thuis gaat werken om kosten te besparen. In de praktijk draait het vooral om overleg en bestaande afspraken, bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst, in een arbeidsvoorwaardenreglement of in een thuiswerkreglement.
Geen automatische vergoeding
Wie hoopt dat werkgevers verplicht zijn om stijgende brandstofkosten te compenseren, komt bedrogen uit. Daar is geen wettelijke verplichting voor. Werkgevers mogen zelf bepalen of ze iets extra’s doen, bijvoorbeeld via een hogere reiskostenvergoeding.
Die vergoeding kent wel grenzen. Momenteel ligt de maximale onbelaste vergoeding op 23 cent per kilometer. Alles daarboven wordt gezien als loon, waar belasting over betaald moet worden door de werknemer.
Flinke eindheffing
Via de werkkostenregeling (WKR) kunnen werkgevers hun medewerkers een bepaald bedrag per jaar belastingvrij extra geven, bijvoorbeeld als compensatie voor reiskosten. Dat klinkt aantrekkelijk, maar er zit een duidelijke grens aan: het gaat om een vast percentage van de totale loonsom van een bedrijf.
Is dat budget op? Dan moet de werkgever over het extra bedrag een flinke eindheffing betalen. Daardoor is het voor veel werkgevers geen onbeperkte oplossing en moeten ze goed afwegen hoeveel extra ze kunnen en willen vergoeden.
Reizen weigeren om hoge brandstofprijzen? Dat mag niet
Hoewel de kosten oplopen, mogen werknemers niet zomaar weigeren om naar kantoor of een afspraak te reizen. De werkgever bepaalt immers de werkplek. Wel is er ruimte voor gesprek. Wie het financieel niet redt, kan dat bespreekbaar maken, maar eenzijdig besluiten thuis te blijven mag niet.
Voor beroepen waarbij thuiswerken geen optie is, ligt het nog lastiger. Ook daar bestaat geen recht op extra compensatie of het weigeren van diensten. Werkgevers kunnen wel kiezen om werknemers tegemoet te komen, maar zijn daartoe niet verplicht.
Werkgevers moeten duidelijker zijn
Opvallend is dat veel werkgevers nog weinig van zich laten horen. Volgens Luijkx is dat een gemiste kans. Juist nu de verwachting is dat de hoge brandstofprijzen voorlopig blijven, is het belangrijk om het gesprek aan te gaan.
Duidelijkheid voorkomt frustratie. Als werkgevers besluiten om wel of geen compensatie te bieden, moeten ze dat helder communiceren en goed vastleggen. Ook gelijke behandeling is daarbij essentieel: vergelijkbare situaties moeten hetzelfde worden behandeld om discussies te voorkomen.
Wat kun je zelf doen?
Voor werknemers geldt: wacht niet af, maar ga het gesprek aan. Zeker als thuiswerken een optie is, loont het om nieuwe afspraken te maken. Want hoewel de regels duidelijk zijn, blijft er in de praktijk één ding doorslaggevend: overleg.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
