Je zit rustig in je vliegtuigstoel, er is geen wolkje aan de lucht en ineens begint het toestel te schudden. Turbulentie is voor veel reizigers een ongemakkelijke ervaring, en het lijkt de laatste tijd vaker en heftiger voor te komen.
Volgens wetenschappers is dat geen toeval: door klimaatverandering wordt de lucht op grote hoogte instabieler. Wat betekent dat voor jouw volgende vlucht? En hoe gevaarlijk is turbulentie eigenlijk?
Wat is turbulentie precies?
Turbulentie ontstaat als een vliegtuig door onrustige luchtlagen vliegt. De atmosfeer is constant in beweging. Warme en koude lucht, windstromen en hoogteverschillen zorgen voor plotselinge schommelingen. Verandert de luchtstroom onverwacht van richting of snelheid, dan voel je dat meteen: van een lichte trilling tot stevige schokken.
Er zijn verschillende vormen:
- Thermische turbulentie: veroorzaakt door opwarmende lucht die opstijgt.
- Mechanische turbulentie: door obstakels zoals bergen of gebouwen.
- Frontalen: waar warme en koude lucht samenkomen.
- Wake turbulence: de wervelwind die vliegtuigen zelf achterlaten.
- Thunderstorm turbulence: bij of rond onweerswolken.
- En de beruchte clear-air turbulence. Die zie je niet aankomen, ook niet op de radar. Hij ontstaat hoog in de lucht en slaat vaak toe in heldere hemel.
Waarom komt turbulentie steeds vaker voor?
Volgens onderzoekers van de University of Reading is het aantal hevige clear-air turbulence-gevallen wereldwijd met 55 procent gestegen sinds 1979. De oorzaak? Klimaatverandering. De hogere temperaturen versterken luchtstromen op grote hoogte, wat zorgt voor meer en grilliger luchtverkeer in de atmosfeer. Metro legde eerder uitgebreid uit hoe dit komt.
Niet alleen zware turbulentie neemt toe; ook lichte en matige schommelingen worden frequenter gemeld. Wetenschappers verwachten dat het aantal hevige gevallen tegen 2050 kan verdubbelen.
Is turbulentie gevaarlijk?
In de meeste gevallen niet. Vliegtuigen zijn ontworpen om flinke krachten te weerstaan. Piloten worden opgeleid om met turbulentie om te gaan en weten precies wat ze moeten doen. Toch is het risico op verwondingen reëel, maar dat is vooral als mensen niet vastzitten.
De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA meldt dat tussen 2009 en 2023 37 passagiers en 146 bemanningsleden ernstig gewond raakten door turbulentie. Vaak gebeurde dat tijdens momenten waarop mensen net liepen, iets uit het bagagevak haalden of hun stoelriem niet droegen. Dat dwingende ‘hou-je-riem-om’-lampje springt dus niet voor niets aan tijdens je vlucht.
Wat kunnen piloten doen?
Laat het maar aan de piloten over om ervoor te zorgen dat je gewoon heelhuids op je bestemming aankomt. Vóór de vlucht bekijken ze uitgebreide weerdata en tijdens de vlucht maken ze gebruik van radar, real-time rapportages van andere toestellen en steeds geavanceerdere AI-toold. Hiermee kunnen ze risico’s inschatten en indien nodig van koers of hoogte veranderen.
Maar bij clear-air turbulence werkt dit minder goed: die is vrijwel onzichtbaar en vaak pas voelbaar als je er al in zit. Daarom luidt het standaardadvies: houd je stoelriem altijd om, ook als het lampje uit is.
Kijken naar het vliegtuigpersoneel kan ook helpen. Zolang zij met een glimlach rondlopen, is er niks aan de hand, zou je denken. Nu is dat in veel gevallen ook zo, maar die vriendelijke glimlach heeft ook een functie, schreef Metro eerder.
Wat betekent dit voor jou als reiziger?
Hoewel turbulentie vaker voorkomt, blijft vliegen veruit de veiligste manier van reizen. Maar het loont wel om alert te blijven. Houd je stoelriem vast, luister naar de aanwijzingen van de crew en probeer rustig te blijven als het even schudt: daar kun je deze tips voor gebruiken.
Een hobbelige vlucht is vervelend, maar in de overgrote meerderheid van de gevallen geen reden tot zorg. Alleen je koffie kun je misschien beter even laten staan.
Het liefst haal je alles uit je vakantie en kom je zo ontspannen mogelijk thuis. Hoe doe je dat het beste?
Reisadvies Thailand en Cambodja aangepast naar rood: ‘Het is er te gevaarlijk’
Op reis? Pas op met aanvragen visum, door fraudeurs al 32.000 euro buitgemaakt
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
