We doen het allemaal, maar je hoort zelden iemand praten over hoe je slimmer kunt fietsen. Wat blijkt? Het maakt veel uit hóé je op je fiets zit en beweegt. Kleine aanpassingen in je houding of manier van fietsen kunnen een groot verschil maken in hoeveel energie je verbruikt.
Onderzoeker Thijs van Drunen van de Technische Universiteit Eindhoven bestudeert normaal gesproken hoe wielrenners omgaan met luchtweerstand, maar bij de Universiteit van Nederland (UvA) legt hij uit hoe je dit bij een normale fiets kunt toepassen.
„Fietsen draait voor een groot deel om luchtweerstand. Zelfs zonder tegenwind moet je lucht opzij duwen terwijl je vooruitgaat. Fiets je bijvoorbeeld 20 kilometer per uur, dan voelt dat alsof je door een tegenwind van dezelfde snelheid beweegt. Aan de voorkant van je lichaam ontstaat een hogedrukgebied dat je tegenhoudt, terwijl de lucht langs je heen naar achteren stroomt. Dat zorgt ervoor dat je continu energie moet leveren om vooruit te blijven gaan.”
Zo fiets je beter
Jezelf klein maken
Wat is nu de ‘gouden tip’? Anders op je fiets zitten kan al een groot verschil maken. Rechtop zitten terwijl je trapt, dat blijkt allesbehalve ideaal. Door rechtop te zitten maak je jezelf groot, waardoor je meer wind vangt. Je lichaam werkt dan als een soort parachute: de lucht kan minder makkelijk langs je heen stromen, waardoor je luchtweerstand toeneemt en je dus harder moet werken om vooruit te komen.
De logische oplossing lijkt dus simpel: maak jezelf zo klein mogelijk. Hoe kleiner je frontale oppervlakte, hoe minder wind jou tegenwerkt. Tijdens het onderzoek wordt getest om lager op de fiets te gaan zitten, maar verrassend genoeg levert dat in eerste instantie maar een kleine verbetering op. De luchtweerstand neemt slechts met ongeveer 3 procent af.
De verklaring zit in een detail dat veel mensen over het hoofd zien. Als je lager gaat zitten, is de kans groot dat je automatisch je ellebogen naar buiten laat wijzen. En juist daardoor word je alsnog breder, waardoor je het voordeel van die lagere houding deels tenietdoet. Daarom is de echte tip een combinatie van twee dingen: ga laag zitten, maar zorg er ook voor dat je smal blijft. Houd je ellebogen dicht bij je lichaam en probeer je lichaam compact te maken. Alleen dan kan de lucht soepel langs je heen stromen: de luchtweerstand daalt met zo’n 16 procent.
Strakkere kleding
De volgende tip betreft kleding. Een strak fietspak blijkt volgens van Drunen enorm effectief. Hoe strakker je kleding, hoe kleiner je jezelf maakt. Je hoeft minder lucht opzij te duwen, en dat scheelt energie. Daardoor ontstaan er minder wervelingen achter je en dus ook minder van dat ‘zuigende’ effect dat je afremt. Er bestaan veel pakken van speciale stoffen die ervoor zorgen dat de lucht makkelijker langs je lichaam stroomt. Klinkt ideaal, maar: zo’n strak pak trek je niet snel aan voor een ritje naar je werk.
In het dagelijks leven fietsen de meeste mensen toch gewoon in een jas. En ook daar zit al meteen een duidelijk verschil in. Een dikke winterjas maakt je al snel zo’n 20 procent ‘groter’ voor de wind. Dat betekent simpelweg dat je meer lucht moet verplaatsen. Met zo’n jas aan heb je 7 procent meer luchtweerstand. Gevolg: je moet harder trappen voor dezelfde snelheid. De tip is dus simpel: kies een jas die zo strak mogelijk zit, zodat je oppervlak zo klein mogelijk blijft.
En dan nog een belangrijke ‘extra’ als je door de stad fietst: doe je jas altijd helemaal dicht. Laat je ’m half open, dan stroomt de wind naar binnen en bolt de jas op als een parachute. Daarmee maak je het jezelf onnodig zwaar. Dus ook al kun je het weer niet veranderen, je kunt wél slimmer omgaan met wat je aantrekt op de fiets.
Sneller met de fiets
Dan heeft van Drunen nog een tip, vooral handig voor iedereen met lang haar. Los haar dat door de wind wappert, zorgt namelijk ook voor extra weerstand. Het klinkt onbelangrijk, maar alles wat uitsteekt of beweegt, verstoort de luchtstroom.
Achter iemand fietsen
Maar de grootste winst zit toch ergens anders: je positie ten opzichte van anderen. Volgens Van Drunen is de slimste zet om achter iemand anders te fietsen, het liefst iemand die wat groter is. Als je in iemands ‘slipstream’ rijdt, profiteer je van het feit dat diegene de lucht al voor jou ‘breekt’. Jij krijgt daardoor veel minder tegenwind te verduren.
Het effect daarvan is enorm. Doordat je minder lucht opzij hoeft te duwen, hoef je ook minder kracht te leveren om dezelfde snelheid te houden. In ideale omstandigheden kan je luchtweerstand zelfs met tot wel 40 procent afnemen: by far de grootste winst van alle tips bij elkaar.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
