Heb je na hard zwoegen dat diploma voor de middelbare school eindelijk in the pocket… heb je er niet zoveel aan. Althans, dat is de mening van Auke de Jong, algemeen directeur van Manpower Nederland.
Als baas van een van de grootste uitzendbureaus en HR-dienstverleners van ons land, schreef De Jong een opiniestuk over ‘het diploma’ voor Metro.
‘Diploma minder waard, want AI leert in hoog tempo hetzelfde’
Overal in het land hangen de schooltassen aan de vlaggenmasten. Geslaagd. Het felbegeerde stukje papier is eindelijk in handen. En daarna? In september begin je hoogstwaarschijnlijk aan je volgende opleiding, op het hbo of de universiteit. Want je hebt geleerd dat diploma’s zekerheid bieden: een goede baan, een passend salaris en een stabiele toekomst. Maar juist die belofte begint te wankelen. Want terwijl jij zat te studeren, leerde AI in hoog tempo hetzelfde en op steeds meer vlakken zelfs sneller. Je diploma is nu minder waard dan je denkt.
Leestip: Eva Munnik over erfbelasting: ‘Het volk voelt haarfijn aan wanneer de overheid aan ordinaire diefstal doet’
‘Werk waar starters ervaring opdeden verdwijnt’
Decennialang klopte de rekensom nog: hoe hoger je opleiding, hoe beter je perspectief op de arbeidsmarkt. Daarom gold hoger onderwijs altijd als de veiligste route naar zekerheid. Maar AI verandert deze wetmatigheid en juist het werk waar veel starters traditioneel ervaring opdeden, verdwijnt. En dus sluit de deur waar jouw diploma toegang tot geeft steeds meer.
Toch zien we dat we steeds meer kandidaten voor die verdwijnende banen afleveren. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat inmiddels ruim de helft van de 25- tot 35-jarigen een hbo- of universitair diploma heeft. En kijk je naar alle werkenden, dan is de beweging onmiskenbaar: waar in 2015 nog 35 procent hoogopgeleid was, zijn dat er in 2025 al 4,2 miljoen. Dat is 43 procent van de werkzame beroepsbevolking.
De hoogopgeleide werknemer is geen uitzondering meer, maar bijna de norm aan het worden. De groep praktisch opgeleiden krimpt, in 2025 alleen al met ruim honderdduizend. Ik verwacht dat we rond 2035 het omslagpunt bereiken. Vanaf dat moment telt de arbeidsmarkt meer hoogopgeleiden dan praktisch geschoolden.
‘Niet het niveau van je diploma bepaalt je positie’
Tegelijkertijd vragen de grootste personeelstekorten nauwelijks om academische titels, maar om concrete vaardigheden. Monteurs, installateurs en vakmensen zijn schaarser dan ooit. Negentien van de twintig meest schaarse beroepen vragen praktische vaardigheden.
Ondertussen word je nog altijd dezelfde richting op geduwd. Nog altijd leeft het idee dat hoger onderwijs het vanzelfsprekende startpunt is van succes. Alsof theoretische scholing automatisch beter aansluit op de arbeidsmarkt dan praktisch vakmanschap. Terwijl de arbeidsmarkt steeds duidelijker iets anders laat zien: niet het niveau van je diploma bepaalt je positie, maar hoe moeilijk jouw werk te automatiseren of te vervangen is.
Stel, je bent 19 en net afgestudeerd als communicatiemedewerker. Je komt terecht in een sector waar AI in korte tijd een deel van het starterswerk heeft overgenomen. Je leeftijdsgenoot die de opleiding tot loodgieter volgde, zit ondertussen helemaal volgeboekt en kan de drukte nauwelijks bijhouden. Niet omdat het diploma beter is, maar omdat die vaardigheden schaarser zijn.
‘Het mooie is: de rest ligt aan jou’
‘Dus je zegt, stop met studeren?’ Nee, blijf vooral leren. Alleen zit de waarde van onderwijs ergens anders dan je denkt. Die zit steeds minder in het diploma zelf en steeds meer in de vaardigheden die je onderweg ontwikkelt. Blijf je scholen, leer samenwerken, kritisch denken, je staande houden in onbekend terrein en je verhouden tot mensen met andere inzichten. Dat zijn vaardigheden die altijd relevant blijven, hoe de markt ook verandert.
En dit is niet alleen jouw zorg. Ook wie jaren geleden een diploma haalde, merkt dat het papiertje steeds minder zegt over wat je werkelijk kan. Wie zich blijft ontwikkelen en dit echt inzet in de praktijk, blijft gewild op de arbeidsmarkt. Lijst dat diploma dus gerust in. Maar zie het als een startpunt, niet als eindstation. Het mooie is: de rest ligt aan jou. Wie nieuwsgierig blijft en durft bij te leren, hoeft zich nergens zorgen over te maken.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- De Financiële fout van Maribel (44): ‘Ik stond garant voor de huur van mijn dochter en draai nu op voor haar huurachterstand’
- Christel (32) in Ex-treem gênant: ‘Hij verwachtte dat ik zijn financiële problemen zou oplossen’
- Eva Munnik over erfbelasting: ‘Het volk voelt haarfijn aan wanneer de overheid aan ordinaire diefstal doet’
- Juli begint koeler, maar warm zomerweer ligt alweer op de loer
- Nieuw statiegeldplan leidt tot felle kritiek: supermarkten vrezen stank en ongedierte
