X verliest snel terrein onder Nederlandse raadsleden: nog maar 20,4 procent is actief op het platform. Tegelijk groeit Bluesky, waardoor het politieke debat online steeds verder versnippert.
Dat blijkt uit onderzoek van Binnenlands Bestuur onder 422 raadsleden en 150 Tweede Kamerleden.
De politieke discussie verschuift daarmee steeds meer naar verschillende platforms, wat de vraag oproept: ontstaat er een nieuwe digitale verzuiling?
Van één platform naar een versnipperd landschap
Lange tijd speelde het politieke debat zich vooral af op X (voorheen Twitter). Politici, journalisten en burgers zaten er samen in dezelfde online ruimte en politieke discussies waren voor iedereen zichtbaar.
Sinds de overname van het platform door Elon Musk is dat veranderd. Aanpassingen en kritiek op de koers van X zorgden ervoor dat veel Nederlandse gebruikers vertrokken of minder actief werden. Volgens het onderzoek zijn in 2024 bijna een half miljoen Nederlandse gebruikers weggegaan.
X zakt bij raadsleden van 45 naar 20,4 procent
Die verschuiving is vooral zichtbaar bij lokale politici. Waar in 2023 nog 45 procent van de raadsleden actief was op X, is dat nu gedaald naar 20,4 procent. Tegelijkertijd groeit Bluesky, waar inmiddels ongeveer 17 procent van de politici actief is.
Beide platforms werken als microblogdiensten, waar korte berichten snel gedeeld worden en politieke discussies kunnen oplaaien.
Bluesky groeit vooral bij GroenLinks-PvdA, Volt en Partij voor de Dieren
Ook politiek gezien ontstaat er een scheiding. Rechtse en lokale rechtse partijen zijn nog relatief actief op X: ongeveer 44 procent van deze groep gebruikt het platform. Bij linkse partijen ligt dat veel lager: 18 procent.
Op Bluesky is het beeld juist omgekeerd. Daar is 46 procent van de linkse politici actief, tegenover slechts 9 procent van de rechtse politici. Binnen partijen als GroenLinks-PvdA, Volt en de Partij voor de Dieren verschuift de focus duidelijk richting Bluesky.
Waarom Kamerleden X nog niet loslaten
Ondanks de terugloop onder raadsleden blijft de Tweede Kamer vooral actief op X. Van de Kamerleden gebruikt 62 procent het platform, tegenover 30 procent op Bluesky.
Volgens onderzoekers hangt dat samen met bereik. Landelijke politici willen zo veel mogelijk mensen bereiken, terwijl lokale politici vaker communiceren met een afgebakende groep inwoners.
Dreigt digitale verzuiling?
Volgens hoogleraar Media en digitale samenleving José van Dijck is het nog te vroeg om te spreken van échte digitale verzuiling, zo vertelt ze tegen Binnenlands Bestuur. Volgens haar is er eerder sprake van een breder, versnipperd landschap waarin meerdere platforms naast elkaar bestaan.
Wel waarschuwt ze dat het belangrijk is dat platforms met elkaar kunnen communiceren. Op dit moment is dat nog niet mogelijk tussen bijvoorbeeld X, Bluesky en Mastodon.
Steeds meer versnippering in politiek online debat
Wat wél duidelijk is: het politieke gesprek is niet langer geconcentreerd op één platform. Naast X en Bluesky spelen ook LinkedIn, Instagram en Facebook een rol, al wordt daar minder direct politiek debat gevoerd. LinkedIn is zelfs het meest gebruikte platform onder politici, maar vooral als digitaal visitekaartje.
Volgens experts verschuift het online landschap daarmee niet van één naar twee kampen, maar naar een steeds meer gefragmenteerd geheel.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- De Financiële fout van Ferry (39): ‘Ik liet mijn ouders tijdelijk bij mij wonen, maar betaal nu alle kosten’
- Sammie (42) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Mijn ouders gingen niet goed met geld om’
- Tara (43) in Opgebiecht: ‘Ik flirt mijn fooi bij elkaar terwijl mijn man thuiszit’
- Veerle (45) betaalde 750 euro cash voor een spoedreparatie: ‘Hij ging materialen halen en kwam nooit meer terug’
- Voedselvergiftiging ligt in de zomer sneller op de loer: 4 regels die je veel leed kunnen besparen
