Mediacoach Lisanne Hagens.
Foto: Milene Bezemer Fotografie
De schermtijd van jonge kinderen stijgt weer. Het Iene Miene Media-onderzoek (2026) laat zien dat kinderen van 0 tot 6 jaar gemiddeld 102 minuten per dag kijken. Vorig jaar was dat 81 minuten: grofweg 25 procent minder dan in 2025.
Mediacoach Lisanne Hagens is gespecialiseerd in schermtijd en mediaopvoeding bij jonge kinderen en ziet in het onderzoek nog een andere trend die minstens zo belangrijk is. De echte vraag is: wat gebeurt er tijdens die schermtijd en ben jij erbij?
Schermtijd is geen ‘moment’ meer
Lisanne: „Schermtijd is steeds minder één blok op de dag. Het is een optelsom van kleine digitale momenten: even tv terwijl jij kookt, een filmpje in de auto, een spelletje tussendoor.
Kinderen gebruiken gemiddeld meerdere apparaten. En juist dat ‘stapelen’ maakt het lastig: het voelt klein, maar het tikt de hele dag door. Schermtijd sluipt er bij veel gezinnen in als losse kruimels. En daarom voelt grip houden zo moeilijk.
Van minuten tellen naar bewuste keuzes maken
In gesprekken met ouders gaat het vaak meteen over tijd: hoeveel minuten per dag? Ik hoor vaak: ‘Het is maar een half uurtje.’ Alleen: een kort schermmoment kan alsnog heel intens zijn. Snel doorklikken, veel prikkels, passief consumeren en daarna zie je het terug.
Maar minstens zo belangrijk is: wat kijkt je kind eigenlijk? Want niet elke serie of app doet hetzelfde met een jong brein.
In het onderzoek wordt Paw Patrol vaak genoemd. Logisch: kleurrijk, spannend, leuk. Alleen is het tempo voor veel jonge kinderen hoog: snelle wissels, continu nieuwe prikkels.
Wat ik dan in de praktijk terugzie: kinderen die na zo’n aflevering moeite hebben met stoppen. Niet omdat ze ‘niet luisteren’, maar omdat ze nog in een dopaminepiek zitten en hun brein nog ‘aan’ staat. Dan krijg je sneller gedoe bij het uitzetten van het scherm, meer zeuren om nóg een aflevering, of juist een kind dat daarna onrustig is.
En precies daarom maakt kiezen voor prikkelarme programma’s vaak een wereld van verschil.
Ouders denken dat ze meekijken, maar vaak gebeurt het alleen
Het onderzoek laat zien dat veel kinderen digitale media regelmatig alleen gebruiken. En precies daar zit de sleutel. Bij tablet en smartphone glipt begeleiding sneller weg dan bij tv. Ongeveer de helft van de ouders volgt op afstand nauwelijks wat er gebeurt en stuurt beperkt op apps, spelletjes en keuzes.
Voor jonge kinderen is juist dat stukje begeleiding essentieel. Ze leren niet alleen van het scherm, maar van wat ernaast gebeurt. Co-viewing klinkt ingewikkeld, maar het is vaak gewoon: af en toe meedoen.
Vijf minuten aansluiten kan al verschil maken:
- Vraag: ‘Wat denk je dat [naam van figuurtje] nu gaat doen?’
- Kies samen één aflevering (in plaats van eindeloos doorklikken)
- Aan het einde: ‘Hoe zou jij dat hebben gedaan?’
Een fundament voor later
Veel ouders denken bij mediaopvoeding aan later: aan de basisschool, aan de eerste smartphone. En in het onderzoek noemen ouders social media en AI ook vaak als hun grootste zorgen voor de toekomst.
Maar juist daarom wil je nú al beginnen. In de eerste jaren leg je het fundament: ritme, grenzen en vooral het gesprek. Wie dat nu oefent, maakt de stap naar later (met social media, algoritmes en AI) minder abrupt.
Dus ga vandaag nog starten met bewuste keuzes over schermgebruik. Kijk samen met je kind een leuk filmpje, kies voor prikkelarme series en maak er een moment van in plaats van ‘even parkeren’. Dat is schermblij opvoeden.”
Lisanne Hagens is gecertificeerd mediacoach en oprichter van Schermblij. Ze helpt ouders en kinderopvangorganisaties bij het maken van bewuste keuzes rondom schermtijd en mediaopvoeding. Het onderzoek naar schermtijd is hier te raadplegen.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
