Misschien is het je al opgevallen, of merk je het binnenkort: groenten en fruit zijn opeens veel duurder of soms helemaal niet beschikbaar. Er is een reden die de prijzen zo hoogt maakt: het extreme weer in en rond Spanje. Het kan nog lang invloed hebben op de prijzen en beschikbaarheid in Nederlandse supermarkten.
Tropische stormen hebben oogsten laten mislukken en dat is nog maar het begin: de aanvoer kan maandenlang stilvallen omdat kassen en transportroutes verwoest zijn. Wat betekent dat voor onze supermarktschappen de komende tijd?
Lege schappen fruit en groenten
Spanje en buurlanden Portugal en Marokko worden al sinds begin dit jaar getroffen door noodweer en hevige regenval. De gevolgen daarvan zijn inmiddels terug te zien in de prijzen die Spaanse groente- en fruittelers betaald krijgen voor hun producten, meldt RTL Z.
De prijzen die boeren deze week krijgen voor avocado’s, citroenen, aubergines en courgettes zijn flink gestegen. De prijsstijgingen lopen op tot 134 procent, vergeleken met dezelfde week een jaar geleden. Dat blijkt uit een overzicht van het Spaanse ministerie van Landbouw.
Het valt bijvoorbeeld bij de aardbeien erg op, boeren kunnen er veel meer voor vragen. De aanvoer is echter vrijwel nul: bijna geen enkele aardbei heeft het noodweer overleefd. De tunnels waarin ze groeien gingen massaal kapot, schimmelziektes braken uit en het transport ligt stil.
Probleem voor veel delen Europa
Wat meespeelt: Spanje is dé groente- en fruitleverancier van Europa. Van alle groenten die in Europa gegeten worden, komt 23 procent uit Spanje. 27 procent van het fruit dat we in Europa consumeren wordt in Spanje gekweekt. Nederland importeert verhoudingsgewijs minder: normaliter komt 14 procent van wat in Nederland op de groente- en fruitafdeling ligt uit Spanje.
Wat in Spanje aan de hand is, werkt door in de hele markt. Dat er ook noodweer is geweest in Marokko, een land waar inkopers vaak naar uitwijken als in Spanje een oogst tegenvalt, maakt het probleem nog groter. Alle inkopers in Europa storten zich dan op landen die nog wel kunnen leveren, wat de prijs doet stijgen.
Prijzen fruit en groenten in Nederland
De cijfers van het Spaanse landbouwministerie laten zien wat we binnenkort in Nederland kunnen verwachten als het om supermarktprijzen gaat. Al verschilt het per product hoe snel het effect hier wordt gemerkt. De duurdere avocado die vandaag wordt geoogst in het zuiden van Spanje, komt over drie weken aan in de haven van Rotterdam en doet er daarna nog dagen over tot die in de winkel ligt. De courgette waarvan de prijs meer dan verdubbelde, ligt vier dagen na de oogst al in het schap in Nederland.
Daarnaast beïnvloeden meerdere factoren de supermarktprijs. Tussenhandelaren en supermarkten kunnen een prijsstijging direct doorberekenen, maar ze kunnen het ook verspreiden over een langere periode. In Spanje doen supermarkten dit: ze verhogen de prijzen voor veel producten slechts met 10 procent, ondanks dat ze de prijs eigenlijk veel hoger zouden kunnen zetten.
Toch is dit nog steeds historisch hoog; de vorige keer gebeurde dit in 2022 door de hoge energieprijzen na de Russische inval in Oekraïne.
Einde aan prijsstijgingen?
De situatie is extra ingewikkeld omdat de tropische stormen niet alleen oogsten, maar ook infrastructuur hebben verwoest. In het zuidoosten van Spanje, het grootste glastuinbouwgebied van Europa met 33.000 hectare kassen, is veel schade. Het herstel van kassen, wegen en spoorlijnen duurt nog maanden.
Tot die tijd is het moeilijker om producten te vervoeren. Vooral voor aardbeien kan vertraging veel problemen opleveren: ze moeten binnen een dag na de oogst in de Nederlandse supermarkt liggen. Door gaten in de weg of verzakte sporen kan de reistijd oplopen, waardoor aardbeien soms al bij aankomst moeten worden weggegooid.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
