Dat je lichamelijk de nodige veranderingen ondergaat tijdens een zwangerschap, weten we allemaal. Maar wist je dat een zwangerschap ook ingrijpende gevolgen heeft voor je brein? Zowel bij de eerste als tweede zwangerschap zijn er duidelijke hersenveranderingen te zien bij vrouwen, zo blijkt uit onderzoek van Amsterdam UMC.
Het onderzoek, dat recentelijk werd gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Communications, geeft meerdere nieuwe inzichten als het gaat om breinveranderingen bij moeders.
Invloed van zwangerschap op brein van moeders
„We wisten al dat een eerste zwangerschap het brein verandert”, zegt onderzoeker Elseline Hoekzema, hoofd van het Pregnancy Brain Lab van Amsterdam UMC. In een eerder onderzoek werd deze verandering namelijk ook al aangetoond. „Maar nu zien we voor het eerst dat ook een tweede zwangerschap weer een nieuw, ander spoor achterlaat in het brein.”
Bij het eerdere onderzoek was duidelijk te zien dat er veranderingen waren in het hersennetwerk dat actief is als je geen specifieke taak aan het uitvoeren bent. Dat netwerk speelt weer een belangrijke rol bij het reguleren van emoties, sociale relaties en het aanvoelen van anderen.
Dagdromen
„Je kunt het zien als het deel van je brein dat het meest actief is als je dagdroomt en bijvoorbeeld nadenkt over jezelf en anderen”, aldus Hoekzema. „Juist dat netwerk verandert sterk tijdens een eerste zwangerschap.”
Deze veranderingen bleken ook weer nauw samen te hangen met de band tussen een moeder en haar kind. Hoe groter namelijk de verandering in de hersenstructuur is, hoe sterker de moeder reageerde op haar kind. Moeders bij wie een grote verandering te zien was, gaven ook aan dat ze zich op emotioneel vlak heel sterk verbonden voelen met hun kind.
Mentale klachten
Vrouwen die minder sterke hersenveranderingen hadden, bleken vaker mentale klachten te hebben, zowel rond de zwangerschap als na de bevalling. Zij kampten bijvoorbeeld met somberheid, maar ook gevoelens van afstand, boosheid of moeite met hechting.
Bij het nieuwe onderzoek werd er specifiek gekeken naar wat een tweede zwangerschap doet met het brein van vrouwen. Er bleek opnieuw sprake te zijn van een hersenverandering, maar dan wel een andere dan bij de eerste zwangerschap. Volgens onderzoeker Milou Straathof is de grote omschakeling dan al geweest en wordt er een verfijning geconstateerd.
Tweede zwangerschap
Bij een tweede zwangerschap veranderen namelijk vooral hersengebieden die te maken hebben met aandacht en het verwerken van prikkels. Dat kan goed van pas komen als je voor meerdere kinderen tegelijkertijd moet zorgen. „Denk aan een kind op je arm en een ander kind aan je hand”, zo legt Hoekzema uit. „Je brein krijgt voortdurend prikkels en moet daar snel en automatisch op reageren. Deze veranderingen maken dat makkelijker.”
Veranderingen bij vaders
Daarnaast blijken hersengebieden die helpen om de aandacht vast te houden, sterker te worden. „Dat kan handig zijn als je bijvoorbeeld je kind in de speeltuin in de gaten wilt houden en daar echt bij wilt blijven.” Ook werden er aanpassingen gesignaleerd in de witte stof, de verbindingen tussen verschillende hersengebieden. Bij sommige vrouwen was deze verandering alleen zichtbaar tijdens de tweede zwangerschap en niet bij de eerste. Volgens Hoekzema betekent dit dat het brein flexibel is en dat het zich dus altijd blijft aanpassen aan nieuwe fases in het leven.
Overigens zijn er niet alleen bij moeders hersenveranderingen te zien, maar ook bij vaders. „Bij hen ontstaan die vooral na de geboorte, door langdurig en intensief contact met het kind.”
Zwanger? Kennelijk helpt deze handeling bij de ontwikkeling van je ongeboren kind.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
