gaan we met Gen Z de oorlog winnen?

december 15, 2025

101

Zou jij willen vechten als er een oorlog uitbreekt? Driekwart van de jongeren moet er (nog even) niet aan denken, stelden eerdere onderzoeken. De spanningen in de wereld lopen op, dus tv-maker Mark Baanders dacht: laat ik mezelf eens aan defensie-testen onderwerpen. Ook onderzocht hij of Gen Z, onze toekomst zeg maar, Nederland wil en kan verdedigen.

Je kunt zijn bevindingen vanavond zien in Powned of View: Gaan we met Gen Z de oorlog winnen? Metro bekeek de uitzending alvast voor tv-rubriek Blik op de Buis.

Defensie wil voor oorlog 100.000 militairen klaarstomen

Mark Baanders kun je er wel op uit sturen voor een opvallend televisie-onderzoek. Zo ging hij tijdelijk in Ter Apel wonen om met eigen ogen te zien of het dorp ‘meer was dan een azc‘. Met Filemon Wesselink onderzocht de Amsterdammer of je alles, maar dan ook echt alles, via Chinese webshops kunt bestellen (en of het rommel is). Dat ging tot een compleet huis aan toe.

Nu gaat Baanders in op het feit dat Defensie alles uit de kast trekt om jongeren te bereiken. De bekende dienstplichtbrief voor 17-jarigen is er natuurlijk. Daar doen mensen nogal eens hysterisch over, maar die is er altijd geweest (dit houdt zo’n brief in, schreef Metro). Defensie wil voor tijden van oorlog binnen vijf jaar 100.000 militairen hebben klaarstaan. Eén werd er al ‘verleid’, niemand minder dan kroonprinses Amalia laat zich via het Defensity College opleiden tot reservist.

Mark Baanders in actie. Screenshot: PowNed

‘Geen slappe zak’ als het op oorlog aankomt

Mark Baanders spreekt op straat jongeren aan, over ‘in dienst gaan’. „Ja túúrlijk”, antwoordt een jonge kerel op de titel van het programma: ‘Gaan we met Gen Z de oorlog winnen?’ Een ander: „Ik ben principieel tegen oorlog, dus liever niet.” De tv-maker zelf? „Als wij opeens ons land moeten verdedigen, dan wil ik niet die slappe zak zijn die z’n leventje doorviert.”

Hij is echter ook benieuwd wat de drijfveer is voor mensen die echt in een oorlog willen vechten. Dat bespreekt hij bijvoorbeeld met de 23-jarige Rick, die het zogeheten Dienjaar volgt. En jawel, Baanders gaat voor een keuring bij Defensie en draait ook, met een gezicht vol prutvegen, mee in een training voor dronepiloten. Hij doorloopt bij Defensie de sollicitatieprocedure om te zien ‘hoe ver hij komt’. Kunnen we met Mark Baanders de oorlog winnen?

Op weg naar de defensiekeuring is de PowNed-man lacherig in de trein. Typisch Baanders natuurlijk, aan de andere kant geeft hij een pittig onderwerp als dienen in een oorlog ook wat lucht.

‘Jongeren van tegenwoordig halen het anders niet’

Hoe hij het er vanaf brengt? Baanders loopt per week twee keer 3 kilometer hard. „Schamel”, vindt de keuringsmeneer. Over ADHD moet onze tv-man ook nog iets kwijt: „Ik kan mijn geweer nog in een supermarkt vergeten, als ik hem even heb afgedaan. Dat lijkt me niet zo handig in het leger.” Au… De keuringsmeneer echter: „Als we elke jongere met concentratieproblemen zouden afkeuren, dan hebben we wel een heel mager legertje.” AU met hoofdletters.

Duidelijk wordt dat de eisen bij een keuring niet meer zo streng zijn als vroeger. „Jongeren van tegenwoordig halen het anders niet”, zo klinkt het. Héél erg au… Laura Bas, een deskundige die Metro over haar GenZclopedie onlangs nog sprak, is het met bovenstaande niet eens. „Dat narratief dat deze generatie het label krijgt dat ze lui, verwend en dom zijn, is eigenlijk een narratief dat elke tien of vijftien jaar wordt herhaald. Over millennials zeiden ze exact hetzelfde als wat ze over Gen Z zeggen.”

Mark Baanders geeft ons met Gaan we met Gen Z de oorlog winnen? in elk geval stof tot nadenken. Wat zou jij doen? Oud-commandant der Strijdkrachten Mart de Kruif zorgt bij dat nadenken voor de nodige relativering: „De dienstplicht morgen invoeren? Niet realistisch, dan gebeurt er helemaal niets. We hebben geen kogels, geen kazernes, geen bedden, geen sergeanten, geen voertuigen. We hebben helemaal niks.” Aaaaaauuuuuuuu.