CDA-lijsttrekker Henri Bontebal.
Foto: ANP / Lina Selg
Roken is bewezen schadelijk en sterk verslavend, maar toch is het nog steeds zichtbaar in ons straatbeeld. Ondanks stijgende prijzen en het toenemende aantal plekken waar roken verboden is, blijven veel mensen roken. Het CDA vindt dit zorgelijk en heeft daarom plannen klaar om dit de komende tijd aan te pakken.
In het verkiezingsprogramma neemt de partij van lijsttrekker Henri Bontebal een hard standpunt in. Er staat namelijk in dat de leeftijdsgrens voor tabaksverkoop wordt verhoogd naar 21 jaar, er een generatiegebonden rookverbod moet komen en roken geleidelijk volledig wordt verboden. Maar heeft dit plan ook maar enige kans van slagen?
Plannen van het CDA
Roken stapsgewijs verbieden: daar wil de christendemocratische partij op inzetten. Hoewel veel partijen inzetten op een ‘rookvrije generatie’, heeft alleen de Christenunie echt plannen gehad om ook de verkoop flink te beperken. Maar roken ook echt verbieden, daar is het CDA tot nu toe alleen in. Daar komen dan ook veel verschillende reacties op social media op.
Arts Wanda de Kanter, gespecialiseerd in de preventie van kanker en longziektes reageert bijvoorbeeld positief over de plannen op X: „Verhogen leeftijdsgrens tabaksverkoop 21 jaar generatiegebonden rookverbod waarbij we verkoop stapsgewijs verbieden. We dringen het aantal tabaksverkooppunten terug, voeren een verbod in op wegwerpvapes: fantastisch!” Op haar hand komen echter ook veel negatieve reacties, zoals: „Dus je denkt niet dat mensen dan gewoon in Duitsland en België sigaretten en vapes gaan halen?” Of: „Fijn, alles verbieden. Psychologisch gezien snappen veel partijen niet dat je niet moet straffen maar moet belonen of uitleggen waarom iets slecht is.”
Kun je roken zomaar verbieden?
Kijkend naar de steun van andere partijen is er momenteel weinig draagvlak voor een volledig rookverbod, waardoor zo’n wet nu onrealistisch zou zijn. Toch komen er geleidelijk steeds meer regels in de landen om ons heen bij. Zo mag je in Frankrijk bijvoorbeeld niet meer op stranden en in parken roken, en heeft de EU een advies gegeven om buitenterrassen van horecagelegenheden compleet rookvrij te maken.
Het bijkt ook dat veel Nederlanders het met de nieuwe Franse regels eens zijn. Uit een panelonderzoek van Hart van Nederland bleek dat 61 procent van de deelnemers voorstander is van een rookverbod op Nederlandse stranden.
Maatregelen in andere landen
Er zijn dus al meerdere landen die roken stapsgewijs proberen te stoppen. Zoals in Nieuw-Zeeland, daar is een generatiegebonden rookverbod in werking. Ook in Engeland is het parlement al langer stappen aan het zetten om tabak uiteindelijk te verbieden voor jongere generaties. De wetsvoorstellen – die een grote meerderheid hadden – richten zich op mensen die in 2009 of later zijn geboren: zij mogen later geen tabaksproducten meer kopen, zoals sigaretten en vapes.
Maar er is ook weerstand. In Engeland hadden sommige politici kritiek; zo vond oud-premier Liz Truss het betuttelend of oneerlijk voor jongeren die slechts één dag verschil hebben in geboortedatum. Kritiek is ook dat het misschien averechts werkt: volgens de WHO, onderzoek en recente ervaringen in landen als Australië leidt een streng tabaksverbod zonder internationale samenwerking vrijwel zeker tot meer illegale handel.
Mensen stimuleren om te stoppen
Maar kun je het voor elkaar krijgen om mensen massaal te laten stoppen met roken? Experts zijn daar twijfelachtig over. „Stoppen met roken is niet gemakkelijk”, zegt de directeur van het Longfonds Károly Illy bij Radio 1. Maar Illy pleit er ook voor om tabaksverkoop te verbieden voor jongeren uit een bepaald geboortejaar, net als wat het CDA nu wilt. En dan gaat ook om andere middelen dan sigaretten. „De tabaksindustrie ziet vapen als instapmodel richting roken. Simpelweg om levenslang klanten te hebben. Daar moeten we iets aan doen”
Ook de prijs van sigaretten zou volgens de directeur van het Longfonds omhoog moeten. „Maar het zou nog mooier zijn als we het in Brussel voor heel Europa kunnen vastleggen.” Volgens Danielle Cohen, longpatholoog bij het LUMC zijn er twee dingen nodig om een rookvrije generatie te realiseren. „We moeten de nicotinevrije generatie vastleggen in de wet. Het tweede is dat het gehandhaafd moet worden. Zonder handhaving heeft zo’n wet geen zin.”
Gezondheidseconoom Guus Schrijvers stelt bij de radio voor om 2016 aan te houden als geboortejaar waarna tabak niet meer verkocht mag worden aan iemand. Dan zou betekenen dat er „over een jaar of 50″ een rookvrije generatie is.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
