Vitamine D is steeds vaker het gesprek van de dag.
Foto: Pexels / Anna Shvets
Vitamine D is de afgelopen jaren steeds vaker onderwerp van gesprek. Dat is niet vreemd: een tekort wordt in verband gebracht met uiteenlopende ziekten. Maar tegelijk geldt wie te veel supplementen slikt, loopt óók risico’s…
Onderzoek uit 2020 laat zien dat zo’n 40 procent van de Europeanen een tekort aan vitamine D heeft. In de Amerika gaat het om 24 procent en in Canada om 37 procent. Vooral zwangere vrouwen, kinderen, ouderen, mensen met obesitas, mensen met een donkere huid en mensen die weinig buiten komen lopen extra risico.
Vitamine D
Normaal maakt ons lichaam vitamine D aan via de huid, onder invloed van zonlicht. Hoeveel zon daarvoor nodig is, hangt af van leeftijd, huidtype, seizoen en locatie. Spaanse onderzoekers adviseren dat mensen met een lichte huid dagelijks 15 minuten hun gezicht en armen blootstellen aan de zon tussen maart en oktober. Bij ouderen en mensen met botproblemen loopt dat op tot 30 minuten. Wel wordt aangeraden zonnebrandcrème te gebruiken om de huid te beschermen.
Daarnaast speelt voeding een rol. Goede bronnen zijn vette vis (zoals zalm en forel), volle zuivel, margarine en verrijkte plantaardige dranken.
Of extra vitamine D nodig is, hangt af van de bloedwaarde. Bij gezonde volwassenen geldt een waarde boven de 20 nanogram per milliliter (ng/mL) als voldoende. Voor ouderen en mensen met botziekten is dat boven de 30 ng/mL. Onder de 12 ng/mL spreken artsen van een tekort.
Supplementen kunnen uitkomst bieden, maar hun effect is niet altijd duidelijk. Een grote analyse uit 2022 concludeerde dat dagelijks 1.000 tot 2.000 eenheden vitamine D bij gezonde mensen nauwelijks invloed had op het immuunsysteem of het voorkomen van ziektes als griep en corona. Wel lijken mensen met een tekort baat te hebben: bij hen kan het de ernst van luchtweginfecties verminderen.
Te veel is ook niet goed
Een teveel aan vitamine D (hypervitaminose) ontstaat meestal door supplementen en niet door voeding. Bij langdurig gebruik van hoge doseringen (boven 4.000 eenheden per dag) kan het vitamine D-gehalte in het bloed te hoog worden.
Dat leidt vaak tot te veel calcium in het bloed, met klachten als misselijkheid, vermoeidheid en obstipatie. In ernstige gevallen kan het zelfs nierfalen, botbreuken en depressieve klachten veroorzaken. Het aantal gevallen van vitamine D-vergiftiging is de laatste jaren flink toegenomen, vooral in landen waar supplementen populair zijn.
Vitamine D blijft belangrijk voor botten, spieren en het immuunsysteem. Maar het idee dat het een wondermiddel is, wordt niet ondersteund door wetenschappelijk bewijs. Deskundigen benadrukken daarom dat supplementen alleen zinvol zijn bij een tekort of verhoogd risico, en dat overdosering zeker vermeden moet worden.
9 op de 10 vrouwen voelt zich onveilig in het donker
Run op zelfverdedigingsmiddelen na dood 17-jarige Lisa
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
