De afgelopen dagen werd Frankrijk opgeschrikt door een tragisch scenario: een gewoon stukje kaas uit de supermarkt bleek levensgevaarlijk. Twee mensen overleden na het eten van kaas besmet met de listeriabacterie. Zeker 21 mensen werden ziek. Wat is er precies aan de hand?
De besmette kazen zijn waarschijnlijk niet alleen in Frankrijk verkocht. In België zijn inmiddels al meerdere producten uit de schappen gehaald en vanmiddag werd daar de eerste ziekenhuisopname gemeld. Volgens de Franse media leidt het spoor mogelijk naar een fabriek in Centraal-Frankrijk. Moeten we ons zorgen maken? En waar moeten we op letten?
Wat is de listeriabacterie?
In Frankrijk zijn al zo’n veertig kaassoorten uit de schappen gehaald omdat ze mogelijk besmet zijn met de listeriabacterie. Wat dat precies is? Listeria is een bacterie die een voedselinfectie kan veroorzaken. De bacterie komt vaak voor in rauwe, ongepasteuriseerde melk en vind je bijvoorbeeld sneller op een boerderij.
Voedselveiligheidsexpert IJsbrand Velzeboer legt aan Een Vandaag uit waar de gevaren zitten: „Boerderijen zijn niet zo schoon als een melkfabriek, want een boer loopt natuurlijk niet in een witte jas rond. En dat is vaak de bron van de listeriabesmetting.” De bacterie zit namelijk in de uitwerpselen van vogels die een bepaalde ontsteking hebben en kan zo het weiland en de stallen binnendringen. Daarom staat op kaas van rauwe melk in principe altijd een waarschuwing voor de listeriabacterie.
Hoe ontstaat die besmetting?
In de Franse fabriek werd de melk naar verluidt wel gepasteuriseerd, maar toch raakten de kazen besmet. Volgens Velzeboer is daar weinig voor nodig. De oorzaak is meestal simpel: viezigheid of nalatigheid. Zo kan de bacterie op de kaas terechtkomen via ongewassen handen of vervuilde oppervlakten.
Om welke kazen gaat het?
Welke kazen mogelijk besmet zijn? Het gaat om camembert, geitenkaas en gorgonzola die werden verkocht bij onder meer de supermarktketen Carrefour. Kazen van rauwe melk met een langere rijping, zoals schimmelkazen, vormen het grootste risico. Voorbeelden van specifieke kazen die in de Franse supermarkten te koop zijn: Camembert au lait cru, Reblochon en Brie de Coulommiers.
Producten als kwark, cottage cheese, de meeste brie, hüttenkäse en smeerkaas worden verhit en hebben daardoor een kleinere kans op een listeriabesmetting, meldt het AD. Ook harde boerenkazen van rauwe melk vormen over het algemeen een laag risico.
Geen hygiene
De voedselveiligheidsexpert veroordeelt dan ook dit probleem: „Het komt er eigenlijk op neer dat er niet hygiënisch met de kaas is omgegaan. Maar het kan ook zo zijn dat de bacterie in de systemen van de fabriek is doorgedrongen”, legt Velzeboer uit. „Dat is natuurlijk een enorme blunder. Zo’n tent moet dan flink overhoop gehaald worden om te kijken wat daar toch is misgegaan.”
Voor de meeste mensen is de bacterie vrij ongevaarlijk, maar voor risicogroepen (zoals ouderen en zwangeren), kan het wel gevaarlijk zijn. Het vernauwd bijvoorbeeld je haarvaten (de kleinste bloedvaten in het lichaam). Zwangeren kunnen bijvoorbeeld problemen krijgen met de placenta. Een van de overledenen in Frankrijk was een vrouw met een zwakke gezondheid.
Het Voedingscentrum waarschuwt dat kazen van rauwe melk (op de verpakking vaak aangeduid als ‘rauwe melk’ of ‘au lait cru’) gevoeliger zijn voor een listeriabesmetting. Daarom wordt aangeraden deze kazen alleen te eten als ze goed verhit zijn, bijvoorbeeld in de oven.
Besmette kaas in Nederland
Moeten we ons zorgen maken in Nederland? Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is daar voorlopig geen reden toe: tot nu toe zijn in Nederland geen besmettingen vastgesteld. De kazen uit de Franse fabriek zijn niet in Nederlandse supermarkten terechtgekomen. Nederlandse kaas is harder en daardoor minder gevoelig voor de listeriabacterie, legt Velzeboer uit. De bacterie kan niet goed overleven in de samenstelling van Nederlandse kazen, onder andere door het hogere nitraatgehalte.
Wel waarschuwt Velzeboer om alert te zijn als je in Frankrijk kaas koopt. „Het kopen van kaas in Frankrijk is een soort Russische of Franse roulette. Er zijn veel meer rauwe melkkazen te koop en met deze besmetting is het daarom echt oppassen in de Franse kaaswinkel.”
Steeds minder werknemers wisselen van baan, dit is waarom
Lale Gül: ‘Als Netanyahu en Putin een vrouw waren, dan waren oorlogen nu al beëindigd’
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
