Jaloezie op de werkvloer: het is iets dat helaas nog veel voorkomt en wat verstrekkende gevolgen kan hebben. Het bederft niet alleen de werksfeer, maar kan er ook voor zorgen dat je uiteindelijk ontslag neemt of je ziekmeldt. Maar hoe voorkom je nu dat het zo ver komt? En hoe kun je het beste omgaan met een jaloerse collega? Metro vroeg het aan GZ-psycholoog Najla Edriouch.
Misschien ken je het wel: je hebt een collega tegen wie je altijd aardig doet, maar die desondanks ‘iets’ tegen je lijkt te hebben. Deze collega saboteert je, gaat continu de strijd met je aan, maakt vervelende grapjes, strijkt met de eer van jóuw werk of reageert negatief op alles wat je zegt. Aan het begin denk je misschien nog: dit waait vast wel over, maar wat als dat nu niet het geval is? En wat als het uiteindelijk zelf zo erg wordt dat je overweegt om een nieuwe baan te zoeken?
Ervaring met jaloerse collega
Jorna* (26) had zelf te maken met een jaloerse collega. „Ik was net bij een nieuwe baan begonnen en vanaf de allereerste dag deed deze collega, laten we haar Marie noemen, ronduit onaardig tegen mij. Als ik op kantoor zat, zei ze de hele dag niks tegen mij en als ik een keer iets vroeg, kreeg ik een snauw terug. Op mijn ideeën reageerde ze constant kritisch en elk foutje dat ik maakte, deelde ze graag ten overstaan van alle collega’s. Wat opvallend was, is dat andere collega’s ook weleens fouten maakten, maar ze daar heel anders op reageerde. Het voelde heel persoonlijk en toch snapte ik er niks van: ik was namelijk vanaf het begin heel aardig tegen haar.”
Waar komt jaloezie vandaan?
Jorna begon aan zichzelf te twijfelen: was ze misschien echt niet goed in haar werk? Of had ze misschien onbewust toch niet zo aardig gedaan? Volgens psycholoog Najla Edriouch is dat een bekende ‘valkuil’. „Wat er vaak gebeurt, is dat je het heel erg bij jezelf gaat zoeken. Dat is heel menselijk. Je denkt: als ik anders ga doen, dan moet het vast wel goedkomen. Of: als die persoon zo tegen mij doet, dan ligt het vast aan mij. Je maakt het heel persoonlijk, terwijl het bij de collega ligt.”
Volgens Edriouch kunnen er verschillende redenen zijn dat iemand zich jaloers gedraagt. „Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat iemand vroeger bepaalde situaties heeft meegemaakt waarin hij of zij achtergesteld werd, waardoor er nu sneller jaloerse gevoelens zijn. Of misschien is deze persoon heel onzeker, waardoor ze zich gaat vergelijken met andere mensen en dan denkt: deze mensen zijn beter dan ik.”
Zo kwam Jorna er na verloop van tijd achter dat het gedrag van Marie niks persoonlijks was. „Ik hoorde later van andere collega’s dat ze standaard zo tegen nieuwe mensen deed. Blijkbaar voelde ze zich snel bedreigd en reageerde ze dat af op alle ‘nieuwelingen’.”
Volgens Edriouch kan een werkplek ook jaloezie in de hand werken. „Er zijn bijvoorbeeld branches waar heel erg wordt ingespeeld op competitie. Dat een medewerker die de meeste targets behaalt bijvoorbeeld medewerker van de maand wordt of een bepaalde bonus krijgt. Of er heerst bijvoorbeeld een werksfeer waarin bepaalde mensen met connecties worden voorgetrokken of mensen met een bepaalde afkomst juist minder kansen krijgen. Het kan dus zowel omgevingsafhankelijk zijn, maar ook in de persoon zelf zitten. Of het kan een combinatie zijn.”
Jaloezie op de werkvloer: hoe ga je ermee om?
Jorna had uiteindelijk het ‘geluk’ dat de collega in kwestie wegging. Maar wat als dat niet het geval is en je heel erg onder de jaloezie van een collega lijdt? Wat kun je dan het beste doen? Volgens Edriouch is het altijd verstandig om het bespreekbaar te maken. „Je kunt wel pittig terug reageren of iemand negeren, maar daar wordt de werksfeer niet beter op. Daarom kun je je het beste kwetsbaar opstellen en eerlijk zeggen waar je mee zit. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘Hé, ik ben hier net gestart en ik merk dat er iets speelt in onze samenwerking. Zijn er misschien dingen die ik kan doen om daarin iets te veranderen? En heb jij dit idee ook?’ Misschien heeft die persoon wel helemaal niet door dat hij of zij zich zo gedraagt en is het ook niet de intentie, maar op deze manier heb je het dan in ieder geval opengebroken.”
Mocht iemand helemaal niet voor zo’n gesprek openstaan of afwijzend reageren, dan is het volgens Edriouch in ieder geval belangrijk om je grenzen aan te geven. „Zeg wat het met je doet en wat je wel of niet prettig vindt. Wordt de situatie er niet beter op? Dan kun je met een vertrouwenspersoon op de werkvloer in gesprek gaan of je leidinggevende of een collega erbij betrekken om te bemiddelen.”
Mocht er daarna nog steeds geen verbetering optreden, dan is het voor je mentale gezondheid misschien beter om een andere baan te zoeken. „Soms kan het de juiste keuze zijn om de werkomgeving te verlaten en op zoek te gaan naar een plek waar je wel gewoon op een emotioneel veilige manier prettig kan gaan werken.”
Wat als jij jaloers bent?
En wat als je nu zelf degene bent die jaloers gevoelens ervaart? Hoe kun je hier dan op een gezonde manier mee omgaan? „Ga bij jezelf te rade waarom je je zo voelt. Wat is het dat je graag wilt? Want het is eigenlijk een behoefte bij je die naar boven komt en die zich uit in jaloezie”, zo legt Edriouch uit. „Als je hetzelde doel wil bereiken als de collega, kun je voor jezelf een gezonde manier vinden om naar dat doel toe werken. Het kan een wake-upcall zijn om je eigen gevoelens eens onder de loep te nemen en daar proactief iets mee te gaan doen.”
*Vanwege privacyredenen wil Jorna niet met haar volledige naam genoemd worden. Haar naam is wel bekend bij de redactie.
Steeds meer (jonge) mensen krijgen een beroerte: ‘In 80 procent van de gevallen te voorkomen’
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
