Soms kunnen verhalen mooi en treurig tegelijk zijn. Zoals het verhaal van ‘Sjaak en Clara van de voedselbank’. Het gaat de Rotterdammers nu al jaren goed, maar dat komt juist weer voort uit het feit dat het een tijd ook veel minder met hen ging.
Kun je dit nog volgen? Kijk dan maandag naar Goeie Mensen, een documentaire van Omroep MAX over twee prachtige mensen. Sjaak en Clara dus, een stel dat onlangs – helaas voor Rotterdam – met een welverdiend pensioen ging. MAX volgde het stel van de voedselbank op weg naar dat pensioen een jaar lang. Metro keek Goeie Mensen met veel plezier alvast voor televisierubriek Blik op de Buis.
Gewone Rotterdammers, groot sociaal hart
Eigenlijk zijn Sjaak (83) en Clara (72) Sies twee heel gewone Rotterdammers. Maar wel twee met een joekel van een sociaal hart. Rotterdammers komen de laatste tijd aardig onze huiskamers binnen. We tippen sowieso 010: De mensen die Rotterdam kleur geven. Ook daarin zitten een paar ‘prachtexemplaren’ (aldus deze schrijvende Amsterdammer).
Vroeger hadden Sjaak en Clara boetiek Don Quichotte in Rotterdam-Zuid. Don Quichotte streed tegen onrecht, die persoon sprak het stel aan. Jarenlang liep de boetiek naar eigen zeggen prima, maar de klad kwam er toch in. Eindresultaat: schuldsanering en dat met vijf kinderen. Sjaak en Clara kwamen eruit „met hulp van God en van anderen”. Ze vonden het zo mooi dat ze besloten om vanaf toen zelf anderen die het moeilijk hadden, te helpen.
Grondleggers van de voedselbank
We hebben het dan over het jaar 2002 en hun stap is niet onopgemerkt gebleven: ze begonnen een voedselbank. Misschien kende je Sjaak en Clara helemaal niet, maar de weldoeners staan toch echt te boek als de grondleggers van de voedselbank in Nederland. Ze gingen er vol voor en waren eigenlijk alleen nog maar met die voedselbank bezig. Tot grote ergernis van hun kinderen, laten die in Goeie Mensen weten. Daar hebben Sjaak en Clara dan weer spijt van.
Het gros van de Nederlanders was er ruim twintig jaar geleden van overtuigd ‘dat er in ons land geen armoede was’. Maar oeh. De voedselbank werd groot, groter, grootst. Sjaak en Clara waren op een gegeven moment meer aan het vergaderen dan dat zij mensen hielpen, hun gedachte van weleer. Ze deden de voedselbank ‘over’ en sloegen andere wegen in. De twee begonnen een gaarkeuken („5 euro als je het kunt betalen, zo niet: neem maar mee joh”) en later ook Sociaal Café Onder de Oranjeboom. Leuk feitje: dat was volgens Clara „eerst een Feyenoord-hooligancafé”.
Over datum, prima voor de voedselbank
Wat een mooie mensen, als je ze over de voedselbank, de gaarkeuken en het sociale café hoort praten. Clara bewondert Moeder Theresa, die zei: „Ik heb er geen probleem mee dat er armen en rijken zijn, ik heb probleem met verspilling.” Sjaak kan het daar alleen maar mee eens zijn, als hij de gekregen overgebleven waren uit supermarkten bekijkt. „Bijna alles over datum, maar daar is niks mee aan de hand.” Sjaak heeft als rustige spreker mooie oneliners: „Je wordt geboren, naakt en je hebt niets. Je sterft, naakt en hebt nog steeds niets.”
Uiteraard is er aandacht voor het (naderende) pensioen. Vrijwilligster Linda, een ex-verslaafde, doet de voorbereidingen. Ze zegt: „Ik heb voor Sjaak en Clara een overnachting en diner geregeld op de Rotterdam NS.” Grappig natuurlijk, omdat ze de ss Rotterdam bedoelt, maar het komt uit een goed hart. Een mopperkont reageert op haar actie: „Wat moeten ze nou op die ouwe rotboot? Ik zou liever naar m’n eigen bedje gaan.” Ach, Rotterdamse mopperkonten horen er ook bij. Linda reageert amper op hem: „Bij Sjaak en Clara voel ik warmte, daarom wil ik ze heel graag verrassen.”
Zelf de handen uit de mouwen?
Terecht, want dat werk van het stel en deze docu is hartverwarmend. Op social media klinkt vaak ‘en onze voedselbank dan?’, als de overheid geld vrijmaakt voor ontwikkelingshulp. Mensen tetteren wat op internet en steken ondertussen zelf echt hun handen niet vrijwillig uit de mouwen in diezelfde voedselbank. Dat weten we niet zeker, maar we zitten er vast niet ver naast. Nee, neem dan Sjaak en Clara. Die tetterden niet, maar gingen gewoon aan de slag. Laat iedereen een beetje meer Sjaak en Clara zijn.
De vraag alleen (en die stellen Sjaak en Clara ook): hebben ze naast hun hartverwarmende hulp wel iets bereikt? Zijn de problemen in Rotterdam afgenomen, of misschien zelfs nog groter dan in 2002? Het antwoord maakt het afscheid nét wat minder feestelijk.
Aantal blikken uit 5: 4
NPO Doc: Goeie Mensen is maandag (21 juli) om 20.30 uur te zijn bij Omroep Max op NPO 2. Terugkijken kan op NPO Start.
Geïnteresseerd in eten? Ook in deze stukken praten we je bij over (on)gezonde gewoontes:
Amsterdam-Zuidoost heeft een buurtrechter: ‘Die anderen hadden ’s morgens níet gedronken’
‘Boa’s zijn geen slimme mensen, die moet je behandelen als langzame peuters’
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
